თბილისმა მიმიღო ისე, როგორც სჩვევია - ძალიან კარგად
08 დეკემბერი, 2013
1146
print

ინტერვიუ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრ  დავით ნარმანიასთან

- პირველ რიგში, საინტერესოა თქვენი - მთავრობის წევრისა და პოლიტიკოსის აზრი უკრაინაში მიმდინარე პროცესებზე.

- არასასურველი რამ მოხდა უკრაინის ისტორიაში. ქვეყანა, რომელიც ევროპული ინტეგრაციისკენ მიდიოდა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის წევრობის ფარგლებში ძალიან ბევრი საკითხი ჰქონდა მოწესრიგებული, ასეთი ცუდი წინაღობის წინაშე აღმოჩნდა. ცხადია, ეს უარყოფით გავლენას იქონიებს ამ ქვეყნის ისტორიაში. მეორე მხრივ, უკრაინა, როგორც აღმოსავლეთ პარტნიორობის წევრი ქვეყანა, ცდილობდა თავისი კანონმდებლობის ჰარმონიზაციას, თუმცა როგორც ჩანს, პოლიტიკურმა მომენტებმა გადაწონეს ევროპული ინტეგრაციის ფასეულობები.

- კონკრეტულად რას გულისხმობთ პოლიტიკურ მომენტებში?

- ხელისუფლების მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას. უკრაინას საქართველოზე ადრე ჰქონდა გაკეთებული კვლევა ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების შესახებ, იმის შესახებ, თუ რა გავლენას მოახდენდა ეს ყველაფერი უკრაინის ეკონომიკაზე. მან ჩვენზე ადრე დაძრა ბევრი პროცესი, მაგრამ ჩვენდა სამწუხაროდ, ასეთი რეალობის წინაშე აღმოჩნდა. მე ვფიქრობ, ეს კრიზისი ისე უნდა დარეგულირდეს, რომ პირველ რიგში საზოგადოების და ქვეყნის ინტერესები დადგეს და არა პოლიტიკური ინტერესები.

- ორშაბათს თქვენი სამინისტროს წარმომადგენლები თვითმმართველობის კანონთან დაკავშირებით შეხვდნენ 12 არასაპარლამენტო პარტიას. ამ კანონპროექტის გაცნობის შემდეგ მათ გაუჩნდათ შიში, რომ თვითმმართველობების ახალი კონცეფცია საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ერთიანობას. რა ბადებს ამ შიშს თქვენს ოპონენტებში?

- არასაპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლებს შეხვდნენ ჩემი პირველი მოადგილე და სახელმწიფო კანცელარიის რეგიონებთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი. დისკუსია იყო იმაზე, რომ მათ სურდათ უფრო ადრე ჩართულიყვნენ კანონპროექტის განხილვის პროცესში. ნებისმიერი მათგანისთვის ღია იყო ჩემი სამინისტროს კარები, არ გვქონია შემთხვევა, ვინმესთვის უარი გვეთქვას შეხვედრაზე, კონსულტაციებზე. ასეთი მომართვა კი მათი მხრიდან მანამდე არ ყოფილა. ვინც მოგვმართა, იღებდნენ კიდეც მონაწილეობას განხილვებში - არასაპარლამენტო თუ საპარლამენტო პარტიების, არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები.

გარდა ამისა, მათი უმთავრესი მოთხოვნა და პრეტენზიაა მხარეებთან დაკავშირებული საკითხი. ჩვენ კანონპროექტში არ ჩაგვიდია ფედერალიზმთან დაკავშირებული საკითხები და ამიტომ, ეს გადაჭარბებული პრეტენზიებია. ჩვენი კონცეფციის მიხედვით შემოღებულია, რომ იყოს მცირე თვითმმართველობები და ქალაქები. ის, სადაც 15 000-ზე მეტი მოსახლე ცხოვრობს, გახდეს თვითმმართველი ქალაქი და ყავდეს პირდაპირი წესით არჩეული მერი. ასევე, მუნიციპალიტეტებში იყოს პირდაპირი წესით არჩეული გამგებლები. რაც ეხება სამხარეო საკითხებს - მხარეს ჩვენ არ განვიხილავთ, როგორც თვითმმართველობის დონეს. ჩვენ გვყავს გუბერნატორები, რომლებიც მთავრობის ცალკეულ დავალებებს ასრულებენ, მაგრამ გვინდა გუბერნატორები უფრო მეტად დაიტვირთონ სამხარეო მნიშვნელობის სამეურნეო ფუნქციებით.

- და გუბერნატორი არჩევითი პოსტი არ იქნება?

- ჯერჯერობით ასეთი რამ ახალ კანონპროექტში ჩადებული არ არის, მაგრამ ვფიქრობთ, დროთა განმავლობაში ეს უნდა იყოს და გუბერნატორები გარკვეული წესით ავირჩიოთ.

- რაზე შეთანხმდით?

- მათ აქვთ თავისი მოსაზრებები ცალკეულ საკითხებთან დაკავშირებით, ჩვენ ჩვენი არგუმენტაცია მივაწოდეთ და ვფქირობ, ახლა დისკუსია პარლამენტში უნდა გაგრძელდეს. საკომიტეტო მოსმენები ღიაა და იქ მიიღონ მონაწილეობა განხილვებში. ჩვენგან ეს კანონპროექტი გასულია უკვე. თუმცა, რადგან ჩვენ ვიყავით კანონპროექტის ავტორები, ჩვენთან მოითხოვეს შეხვედრა და ჩვენც დავთანხმდით.

- თქვენი სამინისტროს საიტზე გავრცელებულ ოფიციალურ დოკუმენტებში ტერმინი “საოკუპაციო ხაზი” ჩაანაცვლა ტერმინმა “გამყოფი ხაზი”. რატომ?

- არ შეცვლილა. ჯერ კიდევ წინა მთავრობის დროს დატოვებულ სტრატეგიაშიც “გამყოფი ხაზია” ნახსენები. ჩვენ ოფიციალურ დოკუმენტში ჩავწერეთ “გამყოფი ხაზი”, როგორც ეს სტრატეგიაშია, თუმცა “საოკუპაციო ხაზსაც” ვიყენებთ.

- რა შემთხვევაში იყენებთ?

- ჩვეულებრივ ლექსიკაში. შეგიძლიათ ნახოთ რეინტეგრაციის სახელმწიფო მინისტრის, პაატა ზაქარეიშვილის ძალიან ბევრი ინტერვიუ, სადაც ის სწორედ ამ საკითებზე საუბრობს.

- დოკუმენტში რატომ არ წერთ იმას, რასაც ერთმანეთთან კომუნიკაციის დროს ჩვეულებრივ ლექსიკაში იყენებთ?

- ეს არ არის მაინცდამაინც აქტიური კამათის თემა.

- ხომ მეთანხმებით, რომ ეს ტერიტორიები ოკუპირებულია და არამხოლოდ გაყოფილი? რა საჭირო იყო ეს ცვლილება?

- რა თქმა უნდა, გეთანხმებით, რომ ოკუპირებულია. შეგიძლიათ პაატა ზაქარეიშვილის ჰკითხოთ, ამ საკითხებზე ის მუშაობს უფრო სიღრმისეულად.

- ეს ტერმინოლოგიური ცვლილება რეინტეგრაციის მინისტრის ინიციატივა იყო?

- პრინციპში, ერთობლივი ინიციატივა იყო.

- წელიწადზე მეტია ამ პოსტს იკავებთ. მოსვლისას დაგხვდათ პროექტები - მიმდინარე, სამომავლო და ა.შ. უკვე დაგეგმილს მიჰყევით, თუ რადიკალური ცვლილებები გახდა საჭირო?

- დაგეგმილს მივყევით, თუმცა ჩემი ბუნებიდან გამომდინარე, არასდროს ვარ კმაყოფილი. ყოველთვის მეტი მინდა. ჩვენ წელს პროექტების თანხობრივი ღირებულების თვალსაზრისით, უფრო მეტი ათვისება გვაქვს, ვიდრე 2012 წლის ანალოგიურ პერიოდში იყო. თუმცა, სტიქიური მოვლენები ხელს გვიშლიდა პროექტების განხორციელებაში. მაგალითისთვის, თუ 2011 წელს იყო დატბორვის და წყალდიდობის 13 შემთხვევა, ხოლო 2012 წელს - 15, წელს მარტო 9 თვეში 21 ასეთი შემთხვევა გვქონდა. ეს ხელს გვიშლიდა, რადგან მის აღმოფხვრაზე ვერთვებოდით. გარდა ამისა, როდესაც ამინდები ფუჭდება, სამუშაოები ჩერდება.

ასევე ხელს გვიშლიდა რამდენიმე კომპანია, რომელსაც ტენდერი კი ჰქონდა მოგებული, მაგრამ ფინანსური პრობლემების გამო აქტიური მუშაობის საშუალება არ ჰქონდათ. იმ კომპანიებთან, სადაც შეგვეძლო ხელშეკრულების შეწყვეტა, შევწყვიტეთ და ხელახლა გამოვცხადეთ ტენდერი, თუმცა არის ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლის შეჩერების სამართლებრივი საფუძველი არ გვაქვს.

- რა დოზით ერევა თქვენი სამინისტრო თვითმმართველი ქალაქების სამეურნეო ცხოვრებაში?

- თბილისთან მიმართებაში ჩვენ არ ვერევით, რადგან თბილისზე ადმინისტრაციული ზედამხედველობის უფლებამოსლება სახელმწიფო კანცელარიის შესაბამის სამსახურს გააჩნია. თბილისში გვაქვს ერთადერთი პროექტი - მეტროსადგურის მშენებლობა ვაჟა ფშაველას გამზირზე, რომლის ტექნიკური დოკუმენტაციაც მზად არის და უნდა დაიწყოს. სხვა პროექტები ჩვენ არ გვაქვს.

რაც შეეხება “ვეფხის და მოყმის” ძეგლთან მიმდებარე ხიდს, ეს აზიის განვითარების ბანკის შემდგომი ტრანშის ფარგლებშია და ჯერ მისი დაფინანსების ვადა არ არის დამდგარი. თუმცა, თბილისის მერიამ გადმოგვიგზავნა სამტრედიის ქუჩის მცხოვრებთა განცხადებები და წერილები, სადაც ისინი წერდნენ საცობების წარმოქმნის საფრთხეზე. ამან გვაიძულა გადაგვეხედა პროექტისთვის, ამ საკითხს ახლა ვსწავლობთ. ეს პროექტი უნდა გაკეთდეს თავის დროზე, ოღონდ არა ისეთი ფეშენებელური ხიდი, რომელიც უნდა დაჯდეს 80 მილიონი ლარი, როგორც ეს თავის დროზე იყო გათვალისწინებული, არამედ უფრო მარტივი, მაგრამ სატრანსპორტო კვანძისთვის აუცილებელი პროექტი იქნება. უბრალოდ, გადაწყვეტილება ბრმად არ უნდა მივიღოთ, უნდა შევისწავლოთ სატრანსპორტო კვანძები.

- იმედია, ეს ხიდი იქნება ფუნქციურიც და თან თანამედროვე არქიტექტურის ელემენტებით.

- რა თქმა უნდა, ეს შეიძლება - მთლად საბჭოთა არქიტექტურითაც, უფრო სწორად, მოძველებული არ უნდა ავაშენოთ, მაგრამ თანამედროვეობის ელემენტები უნდა იყოს გათვალისწინებული.

- მას შემდეგ, რაც მმართველმა კოალიციამ თბილისის მერობის კანდიდატად დაგასახელათ, ჩვენი ქალაქის მოქმედი მერი სადისკუსიოდ გიწვევთ თბილისში მიმდინარე დიდი ინფრასტრუქტურული პროექტების საჯაროდ განსახილველად. დათანხმდებით ამ წინადადებას?

- მე არ ვარ ამის ადრესატი და მოქმედმა მერმა ეს იცის, თუმცა მან ეს გამოიყენა პოლიტიკურ თემად. როცა ამის დრო მოვა, პოლიტიკური დისკუსიები გაიხსნება და მინისტრის პოსტს დავტოვებ, მზად ვარ ნებისმიერ ადამიანთან ნებისმიერ იმ თემაზე გავმართო დისკუსია, რაც თბილისთან იქნება დაკავშირებული.

- თქვენი კანდიდატურა თბილისის მერის პოსტზე არ განხილულა უმავლესობაში, არც ფრაქციებში (ასე განაცხადა საპარლამენტო უმრავლესობის წევრმა მმართველი კოალიციიდან ზაქარია ქუცნაშვილმა). პირადად ბატონმა ბიძინა ივანიშვილმა დაგასახელათ მერობის კანდიდატად?

- მე ვიცი, რომ კონსულტაციები გაიმართა გადაწყვეტილებების მიმღებ პირებთან. ეს საკითხი ერთპიროვნულად არ გადაწყვეტილა.

- ელოდით ამ შემოთავაზებას?

- ჭორად ვიცოდი.

- უარის თქმა არ გიცდიათ? ასეთივე ენთუზიაზმით დათანხმდებოდით სხვა ნებისმიერ შემოთავაზებას?

- არა. ვიცი, რომ იმ სფეროში, რაშიც ვერ ვერკვევი, ვერ ვიმუშავებ. თუკი საკითხებში ვერ ერკვევი, რასაკვირველია, ასეთ შემოთავაზებაზე ადამიანმა მტკიცე უარი უნდა თქვას, ხოლო სადაც იცი, რომ შეგიძლია გააკეთო საქმე, რომელსაც განდობენ, უნდა დათანხმდე. სწორედ აქედან გამომდინარე მივიღე ეს გადაწყვეტილება. ეს ძალიან საინტერესო გამოწვევაა ჩემთვის, ნამდვილად დიდი პასუხისმგებლობაა და ვიცი, რომ უფრო მეტი საქმე იქნება გასაკეთებელი, მაგრამ გაუკეთებელი ნამდვილად არა.

- რაც მერობის კანდიდატურად დაგასახელეს, მას შემდეგ გადახედეთ მოჭირნახულის თვალით თბილისს?

- თბილისს მანამდეც ვუყურებდი ასე, მაგრამ ახლა უფრო სხვაგვარად ვუყურებ. რაც ახლა მეჩვენება პრობლემად, ვიცი რომ თავის დროზე მე დამხვდება იქ და ჩემი მოსაგვარებელი იქნება. ამიტომაც ვუყურებ სხვა თვალით.

- შეგიძლიათ ქალაქის პრობლემების პირველი სამეული ჩამოთვალოთ?

- ეს არის ქალაქის სატრანსპორტო კვანძებში არსებული პრობლემა და საცობები. შემდეგ - უსახლკარონი და ის ადამიანები, ვისაც არ აქვთ შესაძლებლობა თავი ირჩინონ, ეს აშკარად მწვავე პრობლემაა. ასევე ინფრასტრუქტურული პრობლემები, რომლის მოგვარებაც ყველაზე კარგად ვიცი.

- თქვენს განცხადებას “თბილისური ჯიგრის” აწონვაზე არაერთგვაროვანი რეაქცია მოჰყვა. რა იგულისხმეთ, ან იქნებ თქვათ, რა არის ჯიგრის წონითი ერთეული?

- რომ გითხრათ წინასწარ მოვემზადე ამ ტერმინის გამოსაყენებლად, ასე არ იყო. ეს პასუხი ჟურნალისტის კითხვამ გამოიწვია. თუ ვთქვათ, ყველაფერი ჯიგართან შეიძლება იყოს დაკავშირებული და სხვას არაფერს ფასი და ღირებულება არ აქვს, ასეთ შემთხვევაში, სხვა თემაა... ზოგადად კი, “ჯიგარში” ვგულისმობ ადამიანს, რომელსაც არ ეშინია პრობლემების; ადამიანს, რომელმაც აუცილებლად უნდა დაძლიოს ყველა გამოწვევა, უნდა გაუმკლავდეს არსებულ პრობლემებს. ამავდროულად, ადამიანებთან საუბრებისა და დიალოგის შესაძლებლობა ჰქონდეს და საკუთარი ქვეყნის მოქალაქეებისთვის არასდროს არ უნდა გააკეთოს ისეთი რამ, რომ მათთვის თვალებში შეხედვის ერიდებოდეს.

- თქვენ ამავე კონტექსტში თქვით, რომ ქალაქი სხვა რელსებზეა გადასაყვანი. როგორ უნდა შეიცვალოს თბილისი?

- პირველ რიგში, ეს არის მოქალაქეების მაქსიმალური ჩართულობა ამ ქალაქის ცხოვრებაში, ისეთი პროექტები, რაც მოქალაქეებს და საზოგადოებას ჭირდება. გარდა ამისა, ეს არის მეტი გამჭვირვალობა ყველა იმ ტენდერის და სამუშაოების, რაც ქალაქში ხორციელდება, რადგან წლების განმავლობაში ბევრი კითხვა ისმის ამ თვალსაზრისით. ეს აგრეთვე არის შესრულებული სამუშაოების და პროექტების ეფექტიანობა და ხარისხი. ჩემი გადმოსახედიდან სწორედ ამას ნიშნავს ქალაქის სხვა რელსებზე გადაყვანა.

დღეს შეიძლება ეს ყველაფერი კეთდება, ვერ ვიტყვით, რომ არ კეთდება, თუმცა, უფრო მეტი წესრიგი და ხარისხია საჭირო. უნდა მოიხსნას არსებული კითხვის ნიშნები ტენდერებთან დაკავშირებით.

- დედაქალაქის მერის არჩევნებში წარდგენილმა თქვენმა კანდიდატურამ არაერთგვაროვანი შეფასება დაიმსახურა თქვენივე, მმართველი კოალიციის გუნდში, ამ გუნდის მხარდამჭერებში. კვლევით ორგანიზაციებში მუშაობის დიდი გამოცდილება გაქვთ და ალბათ ახლაც პატივს სცემთ საზოგადოებრივი აზრის კვლევას...

- დიახ, რა თქმა უნდა.

- თქვენთვის ცნობილია საზოგადოების რა ნაწილი იწუნებს თქვენს კანდიდატურას მმართველ კოალიციაში და ზოგადად თბილისელებში?

- ასეთი ადამიანი ჩვენს გუნდში ძალიან ცოტაა, თუმცა თბილისში შეიძლება მეტი იყოს, მაგრამ ზუსტად ეს არის ის სეგმენტი, რომელთანაც ცალკე მუშაობას ვაპირებ. ვაპირებ შევხვდე მათ და ვაჩვენო, რომ პირველ რიგში მთავარია საქმე, პრობლემების მოგვარება და არა ის, თუ სად ხარ დაბადებული.

- თუმცა, ამომრჩევლის გარკვეული კატეგორიისთვის ესეც მნიშვნელოვანია.

- რა თქმა უნდა ასეა, ამ აზრს პატივს ვცემ და არ ვაკრიტიკებ. ყველას აქვს საკუთარი აზრის გამოხატვის საშუალება. ამაში პრობლემას ვერ ვხედავ.

- თბილისის მერის არჩევნებზე შესაძლოა, გამოჩნდნენ პოპულარული კანდიდატურებიც. რა იქნება თქვენი უპირატესობა?

- ჩემი უპირატესობა, პირველ რიგში იქნება ჩემი წარსული და გამოცდილება. წარსული არის აბსოლუტურად სუფთა, რადგან ვიცი, რა და როგორ გამიკეთებია. გარდა ამისა, ჩემი უპირატესობა იქნება გუნდი, რომლითაც არჩევნებზე წარვსდგები - მე არ ვიქნები მხოლოდ დავით ნარმანია, რადგან იცით, რომ ასევე ვირჩევთ საკრებულოს. ამიტომ, კოალიციურად, ერთიან გუნდად ვიქნებით წარმოდგენილნი.

ჩემი უპირატესობა ასევე იქნება პრობლემებზე დაფუძნებული ხედვები და ყველაზე ძლიერი პროგრამა, რომლის წერის გამოცდილებაც მე მაქვს, რადგან “ქართული ოცნების” პროგრამაში ძალიან აქტიურად ვიყავი ჩრთული. ასევე ვიცი და გაანალიზებული მაქვს ძალიან ბევრი სხვა ქვეყნის პროგრამა.

- თავის დროზე, როდესაც სასწავლებლად ჩამოხვედით, როგორ მიგიღოთ ამ ქალაქმა?

- ძალიან კარგად, ისე, როგორც სჩვევია თბილისს. ვერ ვიტყვი, რომ განსაკუთრებული წინააღმდეგობები მქონდა. ყოველთვის მიყვარდა ეს ქალაქი და ვიცოდი, რომ იყო თავისებური, საკუთარი წესებით. ეს წესები ერთი მხრივ არის თავისებური, თუმცა მეორე მხრივ, აქ თავმოყრილია ყველა რეგიონის წესი და სუბკულტურა. ეს ყველაფერი ვიცოდი და ნელ-ნელა უფრო შევესისხლოხრცე.

- რომელია თქვენი საყვარელი შენობა ამ ქალაქში?

- განსაკუთრებულად ამოჩემებული შენობა ნამდვილად არ მაქვს, თუმცა, ჩემთვის არქიტექტურული თვალსაზისით ძალიან საინტერესოა, მაგალითისთვის, თბილისის საკერებულის ძველი შენობა თავისუფლების მოედანზე. ასევე ძალიან საინტერესო და სხვებისგან განსხვავებულია საქართველოს პარლამენტის შენობა რუსთაველზე.

- თქვენი კოლეგები ამბობენ, რომ დედაქალაქის მერი პოლიტიკური ფიგურა არ უნდა იყოს, ეთანხმებით?

- ვფიქრობ, რომ მერი არ უნდა იყოს საქვეყნო პოლიტიკაში ჩართული იმიტომ, რომ მას არასდროს არ უნდა დარჩეს ამის დრო, მაგრამ ის ადგილობრივი პოლიტიკის განსაზღვრაში უნდა იყოს ჩართული.

- თუმცა, თბილისი ყოელთვის დიდ როლს თამაშობდა ქვეყნის პოლიტიკის განსაზღვრაში, ასეთი ქვეყანა ვართ...

- ჩვენ, ამ თვლსაზრისით, ვცვლით არსებულ სტერეოტიპებს და გვინდა, რომ ყველა თავის დონეზე იღებდეს გადაწყვეტლებას და მათ შორის, პოლიტიკურსაც. პოლიტიკის განსაზღვრაში უფრო მეტად ქალაქის საკრებულო უნდა იყოს ჩართული, ხოლო მერია გადაწყვეტილებების აღსრულებით უნდა იყოს დაკავებული. რა თქმა უნდა, მერი პოლიტიკას ვერ გაექცევა, მაგრამ ეს უნდა იყოს ადგილობრივი, დედაქალაქის პოლიტიკა და არა სახელმწიფოებრივი საგარეო პოლიტიკა.