აქ­ცი­ით გა­სა­გე­ბი იქ­ნე­ბა, რამ­დე­ნი პრო­ცენ­ტია მზად შე­ე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გოს რუ­სეთს შე­მოჭ­რის შემ­თხ­ვე­ვა­ში
14 ნოემბერი, 2014
2190
print

 ინტერვიუ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთან, 4D კვლევის ინსტიტუტის დირექტორთან, გიგი თევზაძესთან

   მაია ჭა­ლა­გა­ნი­ძე

  - ამ კვი­რას თსუ-ს სტუ­დენ­ტებ­მა საპ­რო­ტეს­ტო აქ­ცია გა­მარ­თეს და სას­წავ­ლო პრო­ცე­სით უკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა გა­მოთ­­ვეს. მო­ლო­დი­ნის მი­­ხე­და­ვად, რა არ შე­იც­ვა­ლა უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­ში?

- პრო­ტეს­ტი გა­მოთ­ქ­ვეს ჯა­ვა­ხიშ­ვი­ლის სა­ხე­ლო­ბის სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტის სტუ­დენ­ტებ­მა. რო­გორც ჩანს, მათ­თ­ვის მტკივ­ნე­უ­ლად ხელ­შე­სა­ხე­ბია აკა­დე­მი­უ­რი ბი­უ­როკ­რა­ტიზ­მი, კვლე­ვე­ბი­სად­მი ნაკ­ლე­ბი ყუ­რადღე­ბა. საქ­მე ისაა, რომ ეს არ არის ექ­ს­კ­ლუ­ზი­უ­რად ჯა­ვა­ხიშ­ვი­ლის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრობ­ლე­მა: ჩე­მი აზ­რით, პრობ­ლე­მა ისევ უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბის და­უ­ბა­ლან­სე­ბელ სის­ტე­მა­ში უნ­და ვე­ძე­ბოთ.

ად­რე, შე­ვარ­დ­ნა­ძის დროს, უნი­ვერ­სი­ტე­ტი სა­ჯა­რო სა­მარ­თ­ლის იური­დი­უ­ლი პი­რიც კი არ იყო და თით­ქ­მის სა­მი­ნის­ტ­რო­ე­ბის გან­ყო­ფი­ლე­ბე­ბის სტა­ტუ­სი ჰქონ­და. რექ­ტო­რი ინიშ­ნე­ბო­და მთავ­რო­ბის მი­ერ და მთავ­რო­ბას­თან, ფაქ­ტობ­რი­ვად, პო­ლი­ტი­კუ­რი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა ჰქონ­და. მე­რე ეს ვი­თა­რე­ბა შევ­ც­ვა­ლეთ - წი­ნა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ უნი­ვერ­სი­ტე­ტებს მო­ა­შო­რა პირ­და­პი­რი პო­ლი­ტი­კუ­რი კონ­ტ­რო­ლი, მაგ­რამ მარ­თე­ბუ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის შემ­დე­გი ეტა­პი, რაც სა­ზო­გა­დო­ე­ბას­თან ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სა­ფუძ­ვ­ლის შექ­მ­ნას გუ­ლის­ხ­მობ­და, ვე­ღარ გა­ა­კე­თა.

აქეთ­კენ მი­მარ­თუ­ლი მოძ­რა­ო­ბა კი არ­სე­ბობ­და, მაგ­რამ, მარ­გ­ვე­ლაშ­ვილ­მა, გა­ნათ­ლე­ბის მი­ნის­ტ­რო­ბის პე­რი­ოდ­ში, ვი­თა­რე­ბა ისევ შე­ატ­რი­ა­ლა უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის­თ­ვის აიპ-ების სტსა­ტუ­სის მოს­პო­ბით და ერ­თი მხრივ, სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბი კვლავ დიდ­წი­ლად და­მო­კი­დე­ბუ­ლი გა­ხა­და სა­ხელ­მ­წი­ფო­ზე, ხო­ლო მე­ო­რე მხრივ, ისევ გა­არ­თუ­ლა გზა სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის სა­ზო­გა­დო­ე­ბას­თან ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლო­ბის სის­ტე­მის შექ­მ­ნი­სა­კენ. დღეს გვაქვს სის­ტე­მა, რომ­ლის მი­ხედ­ვი­თაც უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლია სა­მი­ნის­ტ­როს­თან, თა­ვის პრო­ფე­სო­რებ­თან, და პრო­ფე­სო­რე­ბის­გან და სტუ­დენ­ტე­ბი­სა­გან არ­ჩე­ულ საბ­ჭო­ებ­თან. კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა კი ყო­ველ­თ­ვის გა­დაწყე­ტი­ლე­ბის სფე­როა, მარ­თ­ვაა, მით უმე­ტეს თა­ნა­მედ­რო­ვე სამ­ყა­რო­ში: კვლე­ვამ სა­ინ­ტე­რე­სო ევო­ლუ­ცია გა­ნი­ცა­და ბო­ლო 300 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში: მე-20 სა­უ­კუ­ნემ­დე კვლე­ვა იყო სამ­ყა­როს სტრუქ­ტუ­რე­ბი­სად­მი ინ­ტე­რე­სის გა­მო­ხატ­ვის სფე­რო, მე-20 სა­უ­კუ­ნე­ში მას და­ე­მა­ტა სა­ჯა­რო­ო­ბა, ანუ, კვლე­ვა იქ­ცა ქვეყ­ნის გან­ვი­თა­რე­ბის პო­ლი­ტი­კის სა­მიზ­ნედ და კვლე­ვის შე­დე­გე­ბის თვლა­დი კრი­ტე­რი­უ­მე­ბი გახ­და სა­ყო­ველ­თაო და აუცი­ლე­ბე­ლი. 21-ე სა­უ­კუ­ნე­ში ცხა­დი ხდე­ბა, რომ გარ­თუ­ლე­ბულ სამ­ყა­რო­ში წარ­მა­ტე­ბუ­ლი კვლე­ვა მარ­თ­ვის გა­რე­შე შე­უძ­ლე­ბე­ლია: მარ­თ­ვა გა­და­იქ­ცა კვლე­ვის აუცი­ლე­ბელ კომ­პო­ნენ­ტად.

შე­სა­ბა­მი­სად, რო­დე­საც უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მმარ­თ­ვე­ლო­ბის დო­ნე­ზე მი­სა­ღე­ბია რთუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბი, ისე­თი რო­გო­რი­ცაა, მა­გა­ლი­თად - რო­მე­ლი დარ­გი გან­ვი­თარ­დეს და რო­მე­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბით შემ­ცირ­დეს და­ფი­ნან­სე­ბა, ჩვენ­ში არ­სე­ბულ სა­უ­ნი­ვერ­სი­ტე­ტო სის­ტე­მა­ში არა­სო­დეს იქ­ნე­ბა მი­ღე­ბუ­ლი უმ­რავ­ლე­სო­ბის სა­წი­ნა­ამ­ღ­დე­გო გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა.

ვფიქ­რობ, მსოფ­ლი­ო­ში სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის ერ­თა­დერ­თი სწო­რი სის­ტე­მა კა­ლი­ფორ­ნი­ა­ში არ­სე­ბობს - ეს არის კა­ლი­ფორ­ნი­ის უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის სის­ტე­მა (ჩვე­ნი წი­ნა მთავ­რო­ბის ბო­ლო წლებ­ში ამ სის­ტე­მის მა­ხინ­ჯი ანა­რეკ­ლის შექ­მ­ნის მცდე­ლო­ბა იყო: უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბი გახ­დ­ნენ აიპ-ები, შე­იქ­მ­ნა სა­მე­ურ­ვეო საბ­ჭო, მაგ­რამ, ეს საბ­ჭო კვლავ პო­ლი­ტი­კუ­რი იყო და არ იყო ცოდ­ნის ეკო­ნო­მი­კის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე მი­მარ­თუ­ლი: სა­ბო­ლო­ოდ, ეს საბ­ჭო შეს­ყიდ­ვე­ბის კა­ნო­ნის გა­მარ­ტი­ვე­ბა/გარ­თუ­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მად იქ­ცა). კა­ლი­ფორ­ნი­უ­ლი სის­ტე­მის წარ­მა­ტე­ბა­ზე მსოფ­ლიო რე­ი­ტინ­გებ­ში კა­ლი­ფორ­ნი­ის შტა­ტის უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის ად­გი­ლე­ბი მი­უ­თი­თებს: ეს არის ერ­თა­დერ­თი სა­ხელ­მ­წი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც შე­დი­ან მსოფ­ლი­ოს სა­უ­კე­თე­სო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის ათე­ულ­ში და ოცე­ულ­ში. ჩა­მო­გით­ვ­ლით: University California Los angeles, University California San diego, University California Berkley, და ა.შ. კა­ლი­ფორ­ნი­ა­ში არ­სე­ბობს სა­უ­ნი­ვერ­სი­ტე­ტო რე­გენ­ტ­თა სა­მი საბ­ჭო - კვლე­ვი­თი უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის, სას­წავ­ლო უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის და სა­თე­მო კო­ლე­ჯე­ბის, სა­დაც შე­დი­ან ბიზ­ნეს­მე­ნე­ბი, სა­ერ­თა­შო­რი­სო ავ­ტო­რი­ტე­ტის მქო­ნე მეც­ნი­ე­რე­ბი, მეც­ნი­ე­რე­ბის მე­ნე­ჯე­რე­ბი, ის ხალ­ხი, ვინც და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლია თა­ვი­სი შტატ­ში მეც­ნი­ე­რე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბით. ეს საბ­ჭო­ე­ბი ნიშ­ნა­ვენ უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრე­ზი­დენ­ტებს და პრე­ზი­დენ­ტე­ბი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბი არი­ან რე­გენ­ტ­თა საბ­ჭო­ე­ბის წი­ნა­შე. ამით, საბ­ჭო­ე­ბის გავ­ლით, ისი­ნი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბი ხდე­ბი­ან სა­ზო­გა­დო­ე­ბის წი­ნა­შე. მა­გა­ლი­თად, ახ­ლა რომ იყოს სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში მი­სა­ღე­ბი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა რა უნ­და გან­ვა­ვი­თა­როთ - ტრა­დი­ცი­უ­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბა - ფი­ზი­კა-მა­თე­მა­ტი­კა, თუ უფ­რო ახა­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი - მა­გა­ლი­თად, ბი­ო­მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი, ან­და, სა­მე­დი­ცი­ნო კვლე­ვე­ბი - რა თქმა უნ­და, ეს იქ­ნე­ბა შე­ფა­სე­ბუ­ლი, რო­გორც სა­არ­ჩევ­ნო/პო­ლი­ტი­კუ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა და გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა მი­ღე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა უკ­ვე მყა­რად ფეხ­მო­კი­დე­ბუ­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბის სა­სარ­გებ­ლოდ იმი­ტომ, რომ მა­თი წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი, უბ­რა­ლოდ, უფ­რო მეტ­ნი არი­ან. დღე­ვან­დელ მსოფ­ლი­ო­ში მეც­ნი­ე­რე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა და­მო­კი­დე­ბუ­ლია მარ­თ­ვა­ზე, სწორ მე­ნეჯ­მენ­ტ­ზე. რო­დე­საც დღეს სტუ­დენ­ტე­ბი ითხო­ვენ კვლე­ვის გან­ვი­თა­რე­ბას, ეს ვერ მოხ­დე­ბა, სა­უ­კე­თე­სო შემ­თხ­ვე­ვა­ში ის შე­ნარ­ჩუნ­დე­ბა არ­სე­ბულ დო­ნე­ზე, რად­გან დღეს უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის არ­სე­ბულ სის­ტე­მა­ში არ დევს კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის წი­ნა­პი­რო­ბა.

ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სა­ფუძ­ვ­ლე­ბი არ იძებ­ნე­ბა. რა თქმა უნ­და, არ­სე­ბო­ბენ ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც მი­მარ­თუ­ლე­ბი არი­ან ინო­ვა­ცი­ე­ბის და­ნერ­გ­ვის­კენ, ახა­ლი მი­მარ­თუ­ლე­ბე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის­კენ, მაგ­რამ ეს მა­თი პი­რა­დი ინი­ცი­ა­ტი­ვაა, ამის ხელ­შემ­წყო­ბი ინ­ს­ტი­ტუ­ცი­უ­რი სის­ტე­მა კი, უბ­რა­ლოდ არ არ­სე­ბობს. ვი­ღაც მეტყ­ვის, რომ არ­სე­ბობს რუს­თა­ვე­ლის ფონ­დი, რომ­ლის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლა­დაც ახ­ლა და­ნიშ­ნეს მა­რი­ნა ჩი­ტაშ­ვი­ლი. მას, რა თქმა უნ­და, აქვს წარ­მოდ­გე­ნა თა­ნა­მედ­რო­ვე კვლე­ვა­ზე და მი­სი გან­ვი­თა­რე­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბებ­ზე, მაგ­რამ რამ­დე­ნად გა­ი­ტანს სა­ჭი­რო გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბებს სა­ხელ­მ­წი­ფო დო­ნე­ზე, სა­დაც გა­ნათ­ლე­ბა და მეც­ნი­ე­რე­ბა ჯერ კი­დევ არ­ჩევ­ნე­ბის ჩა­ტა­რე­ბის ინ­ს­ტ­რუ­მენ­ტე­ბია, სა­კითხა­ვია. რუს­თა­ვე­ლის ფონ­დის და­არ­სე­ბის დღი­დან ვერ მი­ვაღ­წი­ეთ იმას, რომ კვლე­ვი­თი პრო­ექ­ტის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის პი­რო­ბად სა­ერ­თა­შო­რი­სო peer reviewed ჟურ­ნა­ლებ­ში სტა­ტი­ის გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბა ყო­ფი­ლი­ყო. არა­ფერს ვამ­ბობ იმა­ზე, რომ კვლე­ვით ფონ­დებ­ში ეს სა­ბა­ზი­სო მოთხოვ­ნაა და არა ყვე­ლა­ზე მკაც­რი. სკო­ლის დო­ნე­ზეც ასეა - ბევ­რ­ჯერ მით­ქ­ვამს და ალ­ბათ თქვენ­თან ინ­ტერ­ვი­უ­შიც - სა­ნამ პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი არ გა­დაწყ­ვე­ტენ, რომ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა აკა­დე­მი­ას, სკო­ლას და უნი­ვერ­სი­ტე­ტებს არ­ჩევ­ნე­ბის ჭრილ­ში არ უყუ­რონ, მა­ნამ­დე არა­ფე­რი იქ­ნე­ბა.

ბევ­რი რა­მაა გა­სა­კე­თე­ბე­ლი, მაგ­რამ დღეს სა­მეც­ნი­ე­რო სა­ზო­გა­დო­ე­ბი­და­ნაც კი არ არ­სე­ბობს მოთხოვ­ნა, რომ კვლე­ვე­ბი გან­ვი­თარ­დეს. რამ­დე­ნი ხმა­ლა­მო­ღე­ბუ­ლი მეც­ნი­ე­რი გი­ნა­ხავთ, რო­მე­ლიც ერ­თა­დერთს ითხოვს - აღ­დ­გეს ძვე­ლი, საბ­ჭო­თა სის­ტე­მა?! ახალ­ზე არც არა­ვინ ლა­პა­რა­კობს. გა­მო­დის, რომ არც სა­ზო­გა­დო­ე­ბი­დან არ­სე­ბობს კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის მოთხოვ­ნა და არც სა­ხელ­მ­წი­ფოს მი­აჩ­ნია ეს პრი­ო­რი­ტე­ტად. რო­დემ­დე იქ­ნე­ბა კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა და ინო­ვა­ცი­ე­ბი ჩა­მო­კი­დე­ბუ­ლი ვი­ღა­ცე­ბის პი­რად ინი­ცი­ა­ტი­ვა­ზე?! რო­დე­საც უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის კვლე­ვი­თი ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა შიგ­ნით არის მი­მარ­თუ­ლი, ასე­თი დე­მოკ­რა­ტია კონ­ტ­რ­პ­რო­დუქ­ტი­უ­ლია. უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­ში აქ­ტი­ურ მეც­ნი­ერ­თა უმ­რავ­ლე­სო­ბა ძვე­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბის წარ­მო­ად­გე­ნე­ლია (ეს მთელ მსოფ­ლი­ო­ში ასეა). ჩვე­ნი უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის მე­ნეჯ­მენ­ტი კი, კვლე­ვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის მხრივ, მხო­ლოდ ამ ადა­მი­ა­ნე­ბის მი­მართ არის ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლი. ცხა­დია, გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბის დროს არა­ვინ შე­იზღუ­დავს თავს და არა­ვინ აწყე­ნი­ნებს ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის სუ­ბი­ექ­ტებს.

კა­ლი­ფორ­ნი­ის სის­ტე­მის მთე­ლი ხიბ­ლიც ესაა - არის რე­გენ­ტ­თა საბ­ჭო, რო­მე­ლიც ერ­თი­ა­ნად ით­ვა­ლის­წი­ნებს თა­ნა­მედ­რო­ვე მეც­ნი­ე­რე­ბის მოთხოვ­ნებს და სა­ზო­გა­დო­ე­ბის გა­მოწ­ვე­ვებს და კვლე­ვით უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­საც ამ ჭრილ­ში უყუ­რებს. ამ უნი­ვერ­სი­ტე­ტე­ბის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა, რე­გენ­ტე­ბის საბ­ჭო­ე­ბის გავ­ლით ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლია არა შტატ­ში არ­ჩევ­ნე­ბის და პრო­ტეს­ტის ორ­გა­ნი­ზე­ბა/არა­ორ­გა­ნი­ზე­ბის მი­მართ, არა­მედ უნი­ვერ­სი­ტე­ტის გა­რეთ არ­სე­ბუ­ლი სა­ზო­გა­დო­ე­ბის მი­მართ.

სტუ­დენ­ტებს რომ ამ­გ­ვა­რი სა­კითხე­ბი აინ­ტე­რე­სებთ, ეს კარ­გია, მაგ­რამ თით­ქოს­და ძა­ლი­ან დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი პა­სუ­ხი, რომ ეს სა­კითხე­ბი უნი­ვერ­სი­ტეტ­მა უნ­და გა­დაწყ­ვი­ტო­სო, უაზ­როა: ჩვენს სის­ტე­მა­ში ამ პრობ­ლე­მებს უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა ვე­რა­ნა­ი­რად ვერ გა­დაწყ­ვეტს. არა­და, სა­კითხის მარ­ტი­ვად გა­დაწყ­ვე­ტა შე­იძ­ლე­ბა - ჩვენ გვინ­და პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი, რომ­ლე­ბიც იტყ­ვი­ან, რომ არ სურთ გა­ნათ­ლე­ბის ინ­ს­ტი­ტუ­ტე­ბის პო­ლი­ტი­კუ­რად გა­მო­ყე­ნე­ბა არ­ჩევ­ნე­ბის­თ­ვის და სურთ ცოდ­ნის ეკო­ნო­მი­კის, რო­გორც ყო­ვე­ლი მო­ქა­ლა­ქის კე­თილ­დღე­ო­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბის, გან­ვი­თა­რე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში. თუ მი­ზა­ნი ესაა, ყვე­ლა­ფე­რი გა­მო­ვა.

რაც შე­ე­ხე­ბა სკო­ლის გა­მოყ­ვა­ნას არ­სე­ბუ­ლი მდგო­მა­რე­ო­ბი­დან - ვინც ცო­ტას მა­ინც ფიქ­რობს სკო­ლა­ზე, ეჭ­ვი არა­ვის ეპა­რე­ბა, რომ გა­მო­სა­ვა­ლი ხელ­ფა­სე­ბის ზრდაა. პე­და­გო­გის მი­ნი­მა­ლუ­რი ხელ­ფა­სი GDP-ს ტო­ლი უნ­და იყოს. მხო­ლოდ ამის შემ­დეგ გან­ვი­თარ­დე­ბა სას­კო­ლო გა­ნათ­ლე­ბა. ეს შე­უძ­ლე­ბე­ლი სუ­ლაც არ არის. გვე­უბ­ნე­ბი­ან, რომ ბი­უ­ჯე­ტი ცო­ტაა და რა თქმა უნ­და, ასეა, მაგ­რამ გა­ვიხ­სე­ნოთ, რომ ბავ­შ­ვე­ბი ერ­თი სე­მეს­ტ­რის გან­მავ­ლო­ბა­ში სკო­ლა­ში 8-12 სა­განს სწავ­ლო­ბენ. 6 სა­გან­ზე მე­ტით დატ­ვირ­თ­ვის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, რთულ­დე­ბა ახა­ლი ცოდ­ნის კონ­ს­ტ­რუ­ი­რე­ბა. სა­ჭი­როა ფუ­ლი შემ­ცი­რე­ბუ­ლი მას­წავ­ლებ­ლე­ბის კომ­პენ­სა­ცი­ის­თ­ვის - ად­ვი­ლია იშო­ვო ფუ­ლი ერ­თხელ, გა­და­უ­ხა­დო მას­წავ­ლებ­ლებს კომ­პენ­სა­ცია და შე­ამ­ცი­რო მა­თი რა­ო­დე­ნო­ბა, ვიდ­რე წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში უაზ­როდ ხარ­ჯო. მას­წავ­ლებ­ლე­ბის და საგ­ნე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბის შემ­ცი­რე­ბის შე­დე­გად, მი­ვალთ იმ ხელ­ფა­სამ­დე, რო­მე­ლიც სა­სურ­ვე­ლი და პრეს­ტი­ჟუ­ლი იქ­ნე­ბა. რო­დე­საც ვამ­ბობ, რომ მას­წავ­ლე­ბის ხელ­ფა­სი GDP-ს ტო­ლი უნ­და იყოს, იგუ­ლის­ხ­მე­ბა, რომ მას­წავ­ლებ­ლე­ბის მი­ნი­მა­ლუ­რი ხელ­ფა­სი უნ­და იყოს GDP-ს ტო­ლი: ანუ, 500-600 ლა­რი თვე­ში.

თუ მკითხავთ, რო­გორ უნ­და შემ­ცირ­დეს საგ­ნე­ბი, გეტყ­ვით, რომ მე-10 კლა­სამ­დე ფი­ზი­კის, მა­ტე­მა­ტი­კის, ბი­ო­ლო­გი­ის, ეკო­ლო­გი­ის, ის­ტო­რი­ის, გე­ოგ­რა­ფი­ის და სხვა საგ­ნე­ბის ცალ-ცალ­კე სწავ­ლას დი­დი აზ­რი არ აქვს: სამ­ყა­რო­ზე მეც­ნი­ე­რუ­ლი წარ­მოდ­გე­ნე­ბის სის­ტე­მა, რო­მე­ლიც ბავ­შ­ვ­მა უნ­და იცო­დეს, სა­ნამ მე-10 კლასს მი­აღ­წევს და და­ახ­ლო­ე­ბით შე­არ­ჩევს სა­სურ­ველ მი­მარ­თუ­ლე­ბას, სულ ოთხია - ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი, სო­ცი­ა­ლუ­რი, სა­ბუ­ნე­ბის­მეტყ­ვე­ლო და ზუს­ტი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი. კონ­ცეპ­ტუ­ა­ლუ­რი სა­კითხია ამ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბამ­დე მის­ვ­ლა: აქ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის გზა არა მას­წავ­ლებ­ლე­ბის შე­სა­ხებ ზრუნ­ვა­ზე, არა­მედ, მას­წავ­ლებ­ლე­ბის არ­ჩევ­ნებ­ში გა­მო­ყე­ნე­ბა/არ­გა­მო­ყე­ნე­ბის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ზე გა­დის. პე­და­გო­გებს ისევ არ­ჩევ­ნე­ბის გა­მო არ ამ­ცი­რე­ბენ. ძა­ლი­ან კარ­გიც რომ იყოს მას­წავ­ლე­ბე­ლი 300 ლა­რი­ა­ნი ხელ­ფა­სით, ის კარ­გად ვერ ას­წავ­ლის, იმი­ტომ, რომ სულ ფიქ­რობს, ოჯა­ხი­სათ­ვის სა­ჭი­რო და­ნარ­ჩე­ნი ფუ­ლი სად იშო­ვოს. რა თქმა უნ­და, არ­სე­ბო­ბენ ენ­თუ­ზი­ას­ტი და/ან ოჯა­ხის შე­მო­სავ­ლით უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­ლი მას­წავ­ლებ­ლე­ბიც, მაგ­რამ ესე­ნი ერ­თე­უ­ლე­ბი არი­ან. უნ­და შემ­ცირ­დეს საგ­ნე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა, მას­წავ­ლებ­ლე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა და დარ­ჩე­ნი­ლებ­ზე გა­და­ნა­წილ­დეს არ­სე­ბუ­ლი ბი­უ­ჯე­ტი. მა­შინ მარ­თ­ლაც გახ­დე­ბა მას­წავ­ლებ­ლის მი­ნი­მა­ლუ­რი ხელ­ფა­სი 500-600 ლა­რი და პრო­ფე­სი­აც პრეს­ტიჟს შე­ი­ძენს.

- მიმ­დი­ნა­რე პო­ლი­ტი­კურ პრო­ცე­სებს თუ შე­ვე­ხე­ბით, ეს მიგ­ვიყ­ვანს იქამ­დე, რომ ბო­ლოს და ბო­ლოს გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მა გა­თა­ვი­სუფ­­დე­ბა პო­ლი­ტი­კის­გან? რაც დღეს ხდე­ბა არის ჯან­სა­ღი პო­ლი­ტი­კუ­რი ცხოვ­რე­ბა?

- დღეს რაც ხდე­ბა სა­ქათ­ვე­ლო­ში, არის პო­ლი­ტი­კუ­რი ცხოვ­რე­ბის და­საწყი­სი და სულ არ არის ცუ­დი - ქა­რიზ­მა­ტუ­ლი ლი­დე­რე­ბი მა­ინ­ც­და­მა­ინც აქ­ტი­უ­რად აღარ მო­ნა­წი­ლე­ო­ბენ ყო­ველ­დღი­ურ პო­ლი­ტი­კურ ცხოვ­რე­ბა­ში. შე­სა­ბა­მი­სად, დი­დი უმ­რა­ლე­სო­ბის მი­ერ არა­ვის სიტყ­ვა არ აღიქ­მე­ბა აბ­სო­ლუ­ტურ ჭეშ­მა­რი­ტე­ბად. პარ­ლა­მენ­ტ­ში დის­კუ­სი­ე­ბია, რა­ღაც კა­ნო­ნი გა­დის, ან არ გა­დის, აქ­ტი­უ­რო­ბენ არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ე­ბი... ეს პო­ლი­ტი­კუ­რი ცხოვ­რე­ბის და­საწყი­სია და თუ არ ჩავ­თ­ვ­ლით იმ გავ­ლე­ნას სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ზე, რაც დი­დი რა­ო­დე­ნო­ბით პა­ტიმ­რე­ბის გა­მოშ­ვე­ბამ გა­მო­იწ­ვია, სხვა პო­ლი­ტი­კურ მოვ­ლე­ნებს დღეს მა­ინ­ც­და­მა­ინც დი­დი სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი წო­ნა არ აქვთ. ნელ-ნე­ლა უკ­ვე ვხე­დავთ და­ყო­ფას პო­ლი­ტი­კურ და არა­პო­ლი­ტი­კურ სა­ზო­გა­დო­ე­ბე­ბად, რაც, ჩე­მი აზ­რით, კარ­გია.

- თუმ­ცა, სა­ხე­ზეა ტრა­დი­ცი­­ლი ში­და პო­ლი­ტი­კუ­რი და­პი­რის­პი­რე­ბა - ასე იყო ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში ყვე­ლა მთავ­რო­ბის დროს და­მო­­კი­დებ­ლო­ბის მო­პო­ვე­ბის შემ­დეგ. რო­გორ გგო­ნი­ათ, ამ ჯერ­ზე მი­ვი­ღეთ ახა­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი ძა­ლა?

- დი­ახ, ტრა­დი­ცი­უ­ლი არის, მაგ­რამ ეს შემ­თხ­ვე­ვა (ალა­სა­ნი­ას გუნ­დ­სა და კო­ა­ლი­ცი­ას შო­რის გან­ხეთ­ქი­ლე­ბა) გა­ცი­ლე­ბით სწრა­ფად მოხ­და.

ახა­ლი ძა­ლა არ ნიშ­ნავს ახალ ქურ­თუკს - ჩვენ­ში ასე ეს­მით, რომ ვი­ღაც ჩა­იც­ვამს ახ­ლე­ბუ­რად და ეს არის ახა­ლი ძა­ლა. შე­იძ­ლე­ბა ახა­ლი სა­ხე­ე­ბი არც იყოს კარ­გი, მაგ­რამ კარ­გია, რომ ახა­ლი სა­ხე­ე­ბის მო­ლო­დი­ნი არ­სე­ბობს. ეს იმას ნიშ­ნავს, რომ არ­სე­ბუ­ლე­ბის ძა­ლი­ან დი­დი იმე­დი არა­ვის აქვს. თუ ასე მი­ვე­დით შემ­დეგ არ­ჩევ­ნე­ბამ­დე, კი­დევ უფ­რო და­ყო­ფი­ლი პარ­ლა­მენ­ტი გვექ­ნე­ბა, რაც სულ არ არის ცუ­დი, რად­გან ეს ვი­თა­რე­ბა პო­ლი­ტი­კურ სუ­ბი­ექ­ტებს ერ­თ­მა­ნეთ­თან მო­ლა­პა­რა­კე­ბებს აიძუ­ლებს.

რა თქმა უნ­და, სე­რი­ო­ზუ­ლი პრობ­ლე­მაა რუ­სე­თი. იქი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, რომ ის ჯერ­ჯე­რო­ბით ორ ფრონ­ტ­ზე ვერ იბ­რ­ძო­ლებს - უკ­რა­ი­ნა­ში ბრძო­ლას სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ვერ და­უ­მა­ტებს, - ფარ­თო­მას­შ­ტა­ბი­ან ანექ­სი­ას უახ­ლო­ეს მო­მა­ვალ­ში არ უნ­და ვე­ლო­დოთ. თუმ­ცა, თუ უკ­რა­ი­ნა­ში სწრა­ფი მარ­ცხი გა­ნი­ცა­და, ან, პუ­ტინ­მა ჩათ­ვა­ლა, რომ ის მარ­ცხ­დე­ბა, შე­იძ­ლე­ბა შე­მო­ვი­დეს კი­დევ ჯა­რით.

ჩემ­თ­ვის მთა­ვა­რი სა­კითხი ის კი არ არის, 15 ნო­ემ­ბერს რამ­დე­ნი ადა­მი­ა­ნი მი­ვა აქ­ცი­ა­ზე, ჩემ­თ­ვის მთა­ვა­რი სა­კითხია, თუ რამ­დე­ნი აიღებს ხელ­ში იარაღს რუ­სე­თის შე­მოჭ­რის შემ­თხ­ვე­ვა­ში. სწო­რედ ეს არ ვი­ცით დღეს. 2008 წლის­თ­ვის იმ­დე­ნად დი­დი ხარ­ჯე­ბი იყო გა­ღე­ბუ­ლი ბი­უ­ჯე­ტი­დან თავ­დაც­ვა­ზე, იმ­დენს ლა­პა­რა­კობ­დ­ნენ, ძა­ლი­ან მა­გა­რი ჯა­რი გვყავ­სო, რომ არც არა­ვინ იფიქ­რებ­და, თუ ჯარს დახ­მა­რე­ბა და­ჭირ­დე­ბო­და. თუმ­ცა, ვფიქ­რობ, მა­შინ PR არას­წო­რად წა­რი­მარ­თა - უნ­და აეხ­ს­ნათ, რომ ქვეყ­ნის და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბა და თა­ვი­სუფ­ლე­ბა ყო­ვე­ლი მო­ქა­ლა­ქის პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბაა, რად­გან მხო­ლოდ და­მო­უ­კი­დე­ბელ და თა­ვი­სუ­ფალ ქვე­ყა­ნა­ში აქვს ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი შან­სი თი­თო­ე­ულ მო­ქა­ლა­ქეს, მი­აღ­წი­ოს რა­საც უნ­და. ამას, მით უმე­ტეს ახ­ლა, არ ხსნი­ან. თან, ძა­ლი­ან ბევ­რი მის­ტი­რის საბ­ჭო­თა კავ­შირს და ბევრს სე­რი­ო­ზუ­ლად სჯე­რა, რომ სსრკ-ს დროს თა­ვი­სუფ­ლე­ბი იყ­ვ­ნენ. ასეთ ხალხს ვერ შეც­ვ­ლი, მაგ­რამ ახალ თა­ო­ბას უნ­და უთხ­რა, რომ ერ­თა­დერ­თი შან­სი, გახ­დე ყვე­ლა­ფე­რი, რა­საც მო­ი­სურ­ვებ, გაქვს და­მო­უ­კი­დე­ბელ, თა­ვი­სუ­ფალ ქვე­ყა­ნა­ში. დაპყ­რო­ბი­ლი ქვე­ყა­ნის მო­ქა­ლა­ქეს ამის შან­სი არ აქვს.

- ანა­ლი­ტი­კო­სებს თუ და­ვუ­ჯე­რებთ, ჩვე­ნი ქვეყ­ნის და­სავ­ლუ­რი კურ­სი საფ­­თხე­შია. ამის ნიშ­ნე­ბად, სხვა დე­ტა­ლებ­თან ერ­თად, სა­ხელ­დე­ბა - ჩვენს ოკუ­პა­ცი­­ზე ნაკ­ლე­ბი სა­უბ­რე­ბი სა­ერ­თა­შო­რი­სო არე­ნა­ზე, ავა­რეთ-კა­ხე­თის გზის მშე­ნებ­ლო­ბა და კი­დევ ერ­თი გახ­­ნი­ლი გზა ოკუ­პან­ტის­­ვის, რუ­სუ­ლი პრო­პა­გან­დის მომ­­ლავ­რე­ბა, მავ­თულ­­ლარ­თე­ბის მა­ტე­ბის მი­­ხე­და­ვად - დუ­მი­ლი. სომ­ხუ­რი მე­დი­­დან ისიც შე­ვიტყ­ვეთ, რომ რუ­სეთ-სა­ქარ­­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვე­თის გახ­­ნა­ზე მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბი მიმ­დი­ნა­რე­ობს და ა.შ. თქვენ ხე­დავთ კურ­სის ცვლი­ლე­ბის სა­ში­შორ­ბას?

- რაც არ უნ­და პრო­პა­გან­დის­ტუ­ლი პო­ლი­ტი­კა ჩა­ა­ტა­რონ რუ­სებ­მა, დღე­ვან­დე­ლი სო­ცი­ა­ლუ­რი მე­დია იმ­დე­ნად ძლი­ე­რია, რომ "სპუტ­ნი­კით" ვერ გა­და­ფა­რავ...

- თუმც, ინ­ტერ­ნე­ტი რე­გი­­ნებს ნაკ­ლე­ბად აქვთ. სა­მა­გი­­როდ, იქ ცხოვ­რე­ბაც გა­ცი­ლე­ბით ჭირს, უმუ­შევ­რო­ბაა, სსრ კავ­ში­რი­სად­მი ნოს­ტალ­გი­აც ცოცხა­ლია...

- გე­თან­ხ­მე­ბით, ეგეც პრობ­ლე­მაა - მთე­ლი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ინ­ტერ­ნე­ტი­ზა­ცია მა­ინც უფ­რო PR აღ­მოჩ­ნ­და, ვიდ­რე რე­ა­ლო­ბა.

ვფიქ­რობ, რომ დღეს ერ­თა­დერ­თი საფ­რ­თხე არის რუ­სე­თის ჯა­რის შე­მოს­ვ­ლა. თან ლა­პა­რა­კია რამ­დე­ნი­მე წე­ლი­წად­ზე, სა­ნამ თა­ნა­მედ­რო­ვე სამ­ყა­რი ბო­ლომ­დე მიხ­ვ­დე­ბა რას წარ­მო­ად­გენს რუ­სე­თი. ყვე­ლა­ფე­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლია ისევ ჩვენს სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ზე. ეს ყვე­ლა­ფე­რი, რაც ჩა­მოთ­ვა­ლეთ, თა­ვის­თა­ვად, რუ­სე­თის მი­მართ პო­ლი­ტი­კის შერ­ბი­ლე­ბის გარ­კ­ვე­ულ ნიშ­ნებს შე­ი­ცავს, მაგ­რამ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ად­გი­ლი რე­გი­ონ­ში ნელ-ნე­ლა გა­სა­გე­ბი ხდე­ბა სა­ერ­თა­შო­რი­სო დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი ქვეყ­ნე­ბის ერ­თო­ბის­თ­ვის, და თუ ჩვენ ღირ­სე­უ­ლად და­ვი­ცავთ თავს, რუ­სეთს ამის სა­შუ­ა­ლე­ბას არა­ვინ არ მის­ცემს. ვი­მე­ო­რებ - მხო­ლოდ იმ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, თუ თავს და­ვი­ცავთ და რუ­სე­თის ჯა­რის შე­მოს­ვ­ლას იარა­ღით ხელ­ში შევ­ხ­ვ­დე­ბით.

გარ­და ამი­სა, პრობ­ლე­მა ისაა, რომ რუ­სე­თი უკონ­ტ­რო­ლოა, პუ­ტი­ნი არა­ა­დეკ­ვა­ტუ­რია. ახ­ლან­დე­ლი მთავ­რო­ბის მცდე­ლო­ბე­ბი, რა­ღაც და­ეთ­მოთ რუ­სე­თის­თ­ვის - გან­წი­რუ­ლია უნა­ყო­ფო­ბის­თ­ვის. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ყვე­ლა მთავ­რო­ბა ცდი­ლობ­და რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის და­ლა­გე­ბას და ეს პო­ლი­ტი­კოს­მა უნ­და სცა­დოს კი­დეც, მაგ­რამ ყვე­ლა ცდე­ბო­და - რუ­სე­თის მმარ­თ­ვე­ლო­ბა­ში პუ­ტი­ნის­გან დი­დად გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი რუ­სი არ მო­ვა. მათ ყვე­ლას ბავ­შ­ვო­ბი­დან ზრდი­ან ასე, სკო­ლა­ში უყა­ლი­ბე­ბენ იმ­პე­რი­ულ იდენ­ტო­ბას. რუ­სე­თის სა­თა­ვე­ში უკე­თე­სი რუ­სი მა­ნამ არ მო­ვა, სა­ნამ რუ­სუ­ლი სას­კო­ლო სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ე­ბი ძი­რე­უ­ლად არ შე­იც­ვ­ლე­ბა. ეს კი ხან­გ­რ­ძ­ლი­ვი პრო­ცე­სია.

პრობ­ლე­მა ისაა, რომ ქარ­თ­ველ პო­ლი­ტი­კო­სებს არ აქვთ კარ­გი პო­ლი­ტი­კუ­რი გა­ნათ­ლე­ბა და რუს პო­ლი­ტი­კო­სებ­ზე რუ­სუ­ლი იდენ­ტო­ბის კუთხით კი არ ფიქ­რო­ბენ, არა­მედ ქარ­თუ­ლი იდენ­ტო­ბის კუთხით უყუ­რე­ბენ მათ და მსგავ­სი მენ­ტა­ლო­ბის ჰგო­ნი­ათ: არც ეს­მით რა­ტო­მაა ის რუ­სი ასე­თი, არ იცი­ან, რომ რუ­სე­თის­თ­ვის უკ­რა­ი­ნა და სა­ქარ­თ­ვე­ლო ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ქვე­ყა­ნაა, რად­გან რუ­სუ­ლი იმ­პე­რი­უ­ლი მი­თის მი­ხედ­ვით, ამ ორ ქვე­ყა­ნა­ზე გა­დის რუ­სე­თის გზა აღ­მო­სავ­ლეთ­ში და რო­გორც ეს გე­რონ­ტი ქი­ქო­ძის ამას წი­ნათ კვლა­ვაღ­მო­ჩე­ნილ წე­რილ­შია, ამი­ტომ რუ­სე­თი ამ ორ ქვე­ყა­ნას თა­ვი­სი ნე­ბით არა­სო­დეს დათ­მობს.

გახ­სოვთ, რა მოხ­და გერ­მა­ნი­ა­ში მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის შემ­დეგ? - მთლი­ა­ნად უნ­და შე­იც­ვა­ლოს ამ ხალ­ხის ცნო­ბი­ე­რე­ბა. გერ­მა­ნულ­მა სა­ზო­გა­დო­ე­ბამ ფა­შის­ტუ­რი სის­ტე­მა და­უშ­ვა და თან ყვე­ლა­ზე ცუ­დი ფორ­მით. იმ დროს ეს­პა­ნეთ­შიც და იტა­ლი­ა­შიც იყო ფა­შიზ­მი, მაგ­რამ ასე­თი ფორ­მით არა. რუ­სე­თი თუ შე­იც­ვ­ლე­ბა, ეს დი­დი ხნის მე­რე მოხ­დე­ბა. "პრო­ექ­ტი", რომ მე კარ­გად მო­ვიქ­ცე­ვი და ის რა­ღა­ცას დათ­მობს, - აბ­სო­ლუ­ტუ­რად გა­მო­რიცხუ­ლია.

მე­ო­რე მხრივ, ისიც ძა­ლი­ან კარ­გად უნ­და ავ­ხ­ს­ნათ, რომ არც ერთ ქარ­თ­ველს არ შე­უშ­ვე­ბენ რუ­სულ ელი­ტა­ში, ეს უნ­და და­ი­ვიწყოს ყვე­ლამ, ვი­საც ამის იმე­დი აქვს, რად­გან რუ­სეთ­ში უამ­რა­ვი და­საკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბე­ლი პო­ტენ­ცი­უ­რი ელი­ტა არ­სე­ბობს და ქარ­თ­ვე­ლე­ბის­თ­ვის ვე­რა­ვინ მო­იც­ლის.

აფხა­ზე­თის ანექ­სია, ცხა­დია, პრობ­ლე­მაა, და გა­საპ­რო­ტეს­ტე­ბე­ლია, მაგ­რამ რას გა­ა­კე­თებს რუ­სე­თი ისეთს, რა­საც დე­ფაქ­ტოდ არ აკე­თებს?! თან, დღი­თიდღე იზ­რ­დე­ბა აფხა­ზუ­რი პო­ლი­ტი­კუ­რი ელი­ტის უკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა ამ პრო­ცე­სით.

- 15 ნო­ემ­­რის აქ­ცი­ის ლო­ზუნგს "არა ანექ­სი­ას" უმ­რავ­ლე­სო­ბა იზი­­რებს, მაგ­რამ ამის მი­­ხე­და­ვად, აქ­ცი­­სად­მი არა­ერ­­­ვა­რო­ვა­ნი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბაა. ზოგს ორ­გა­ნი­ზა­ტო­რე­ბი არ მოს­წონს და მა­თი გულ­­­ფე­ლო­ბის არ სჯე­რა. ფაქ­ტია, ამ სა­კითხ­შიც კი ვერ ვხე­დავთ ერ­თი­­ნო­ბას. თქვენ რო­გორ უყუ­რებთ ამ აქ­ცი­ას?

- ანექ­სი­ის გაპ­რო­ტეს­ტე­ბა ყო­ველ­თ­ვის სწო­რია. ეს პო­ლი­ტი­კუ­რი აქ­ციაა და ჩემ­თ­ვის ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სოა - აქ­ცი­ა­ზე მი­სულ ადა­მი­ან­თა რა­ო­დე­ნო­ბით იმას კი არ გა­ვი­გებ, ვინ უჭერს მხარს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას, ან ნა­ცი­ო­ნა­ლურ მოძ­რა­ო­ბას, არა­მედ ჩემ­თ­ვის ამ აქ­ცი­ით გა­სა­გე­ბი იქ­ნე­ბა რამ­დე­ნი პრო­ცენ­ტია მზად შე­ე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გოს რუ­სეთს შე­მოჭ­რის შემ­თხ­ვე­ვა­ში.

maia chalaganidze