ვერ ვი­ზი­ა­რებ მიდ­გო­მას - უფ­რო მე­ტი რომ გვეყ­ვი­რა, რა­ღაც შე­იც­ვ­ლე­ბო­და
28 ნოემბერი, 2014
1604
print

ინ­ტერ­ვიუ სა­ქარ­­ვე­ლოს პრე­მი­ერ მი­ნის­­რის სპე­ცი­­ლურ წარ­მო­მად­გე­ნელ­თან რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის სა­კითხებ­ში ზუ­რაბ აბა­ში­ძეს­თან

 

 მაია ჭა­ლა­გა­ნი­ძე

 - სოჭ­ში, პუ­ტინ­სა და აფხა­ზე­თის დე­ფაქ­ტო პრე­ზი­დენტ ხა­ჯიმ­ბას შო­რის გა­ფორ­­და ახა­ლი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა "მო­კავ­ში­რე­­ბი­სა და სტრა­ტე­გი­­ლი პარ­­ნი­­რო­ბის შე­სა­ხებ." რა სა­პა­სუ­ხო ნა­ბი­ჯე­ბის გა­დად­­მას აპი­რებს სა­ქარ­­­ვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა უახ­ლო­ეს მო­მა­ვალ­ში?

- და­ვიწყებ ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის პო­ლი­ტი­კუ­რი შე­ფა­სე­ბით. ჩვე­ნი მხრი­დან არა­ერ­თი მკაც­რი გან­ცხა­დე­ბა გა­კეთ­და და პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტ­რ­მაც ანექ­სი­ის­კენ გა­დად­გ­მულ მო­რიგ ნა­ბი­ჯად შე­ა­ფა­სა ეს ე.წ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა. მის გან­ცხა­დე­ბა­ში დაგ­მო­ბი­ლია ეს ნა­ბი­ჯი. გარ­და ამი­სა, პრე­მი­ე­რი მო­უ­წო­დებს სა­ერ­თა­შო­რი­სო თა­ნა­მე­გობ­რო­ბას, შე­ფა­სე­ბა მის­ცენ ე.წ. ახალ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას.

- სა­პა­სუ­ხო ნა­ბი­ჯე­ბად რა გე­სა­ხე­ბათ?

- სა­ერ­თა­შო­რი­სო ბერ­კე­ტე­ბის მაქ­სი­მა­ლუ­რად ამოქ­მე­დე­ბა, აქ­ტი­უ­რი ქმე­დე­ბა ორ­მ­ხ­რივ და მრა­ვალ­მ­ხივ ფორ­მა­ტებ­ში, სა­ერ­თა­შო­რი­სო აზ­რის მო­ბი­ლი­ზე­ბა. ეს ნა­ბი­ჯე­ბი უკ­ვე იდ­გ­მე­ბა; უნ­და ამოქ­მედ­დეს სის­ტე­მუ­რი მიდ­გო­მა ახ­ლო და სა­შუ­ა­ლო მო­მავ­ლის­თ­ვის. ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის ყვე­ლა შე­სა­ბა­მი­სი შტო უნ­და ჩა­ერ­თოს ამ საქ­მე­ში. წამ­ყ­ვა­ნი რო­ლი კი სა­გა­რეო უწყე­ბამ უნ­და შე­სას­რუ­ლოს.

ოპო­ნენ­ტის საქ­მეც ისაა, რომ აკ­რი­ტი­კოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა და მათ­გან მსმე­ნია, რომ პრე­ვენ­ცი­უ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი უნ­და გა­დაგ­ვედ­გა, რა­თა თა­ვი­დან აგ­ვე­ცი­ლე­ბი­ნა მოს­კოვ­სა და სო­ხუმს შო­რის აღ­ნიშ­ნუ­ლი დო­კუ­მენ­ტის გა­ფორ­მე­ბა. სათ­ქ­მე­ლად იოლია. შე­იძ­ლე­ბა ბევ­რი ვიმ­ს­ჯე­ლოთ. მაგ­რამ, პი­რა­დად მე ვერ ვი­ზი­ა­რებ იმ მიდ­გო­მას, რომ უფ­რო მე­ტი რომ გვეყ­ვი­რა, რა­ღაც შე­იც­ვ­ლე­ბო­და.

რო­დე­საც რუ­სეთ­თან ორ­მ­ხ­რი­ვი დი­ა­ლო­გი და­ვიწყეთ 2 წლის წინ, სხვა ვი­თა­რე­ბა იყო რე­გი­ონ­ში. მე­რე და­იწყო დრა­მა უკ­რა­ი­ნა­ში და და­სავ­ლე­თი მთლი­ა­ნად იყო კონ­ცენ­ტ­რი­რე­ბუ­ლი ამ ქვე­ყა­ნა­ში გან­ვი­თა­რე­ბულ მოვ­ლე­ნებ­ზე...

- ასე­ვე არა­საკ­მა­რი­სად ჩან­და ჩვე­ნი რე­აქ­ცია უკ­რა­­ნის მოვ­ლე­ნებ­ზე, პრე­მი­ერ­მა ღა­რი­ბაშ­ვილ­მაც გა­ნაცხა­და უცხო­ურ მე­დი­­ში და ექ­­­რე­მი­ერ­მა ივა­ნიშ­ვილ­მაც, რომ რუ­სე­თი გან­­რახ­ვა ამ ტე­რი­ტო­რი­­ბის ანექ­სია არ იყო. თქვე­ნი აზ­რით, ეს იყო სა­ერ­თა­შო­რი­სო თა­ნა­მე­გობ­რო­ბის­­ვის გა­და­სა­ცე­მი სწო­რი მე­სი­ჯი?

- რუ­სე­თი ახ­ლა ისეთ ის­ტო­რი­ულ პე­რი­ოდს გა­დის, რომ დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ჩვე­ნი პრობ­ლე­მე­ბის­თ­ვის სა­ერ­თა­შო­რი­სო არე­ნა­ზე გრა­დუ­სი რომც მოგ­ვე­მა­ტე­ბი­ნა, და­სავ­ლე­თის ზე­წო­ლა მოს­კოვ­ზე გავ­ლე­ნას ვერ იქო­ნი­ებ­და. თუმ­ცა ასე­თი მუ­შა­ო­ბა ჩვენს პარ­ტ­ნი­ო­რებ­თან მუ­დამ მიმ­დი­ნა­რე­ობ­და და მეც მი­მი­ღია ამა­ში მო­ნა­წო­ლე­ო­ბა. ამ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის და­დე­ბა­ზე ჯერ კი­დევ აგ­ვის­ტომ­დე და­იწყო პრაქ­ტი­კულ ჭრილ­ში სა­უ­ბა­რი. აფხა­ზეთ­ში ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის შეც­ვ­ლის შემ­დეგ კი ეს პრო­ცე­სი დაჩ­ქარ­და. და­სავ­ლე­თი­დან რე­აქ­ცი­ე­ბი იყო, მაგ­რამ მა­შინ მე­ტის მო­ლო­დი­ნი არ გვქო­ნია, რად­გან უკ­რა­ი­ნის მოვ­ლე­ნებ­მა რა­დი­კა­ლუ­რად შეც­ვა­ლა ვი­თა­რე­ბა ევ­რო­პა­ში.

- თქვენ არ თვლით, რომ ჩვე­ნი სა­კითხი ყვე­ლა ტრი­ბუ­ნი­დან მიბ­მუ­ლი უნ­და ყო­ფი­ლი­ყო უკ­რა­­ნა­ზე? ეთან­­მე­ბით პრე­მი­ერს, რომ ყი­რი­მი­სა და აფხა­ზე­თის კონ­­ლიქ­ტე­ბი გან­­­ვა­ვე­ბუ­ლია?

- ბევ­რი სა­ერ­თოა და პრე­მი­ერ­მა რამ­დე­ნი­მე­ჯერ ხაზ­გას­მით აღ­ნიშ­ნა ეს. მაგ­რამ უკ­რა­ი­ნა­ში ომი იყო, იქ ის­როდ­ნენ და და­სავ­ლე­თის ყუ­რადღე­ბა და რე­სურ­სი 100 პრო­ცენ­ტით იყო გა­დარ­თუ­ლი კი­ევ­ზე. ჩვენს პარ­ტ­ნი­ო­რებს მა­შინ არ ჰქონ­დათ შეგ­რ­ძ­ნე­ბა, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ფორ­ს­მა­ჟო­რუ­ლი ვი­თა­რე­ბა იყო. ყვე­ლა დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი არ­ხით ვა­გე­ბი­ნებ­დით ჩვენს პარ­ტ­ნი­ო­რებს, რომ მზად­დე­ბო­და ასე­თი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა, მაგ­რამ მა­თი რე­აქ­ცია უკ­რა­ი­ნის ფონ­ზე არ იყო საკ­მა­რი­სად მწვა­ვე.

რაც ეხე­ბა ოპო­ზი­ცი­ის იმ საყ­ვე­დურს, რომ უკ­რა­ი­ნის მი­მართ ჩვენ ნაკ­ლე­ბი მხარ­და­ჭე­რა გა­მოვ­ხა­ტეთ - შე­გახ­სე­ნებთ, რომ პარ­ლა­მენ­ტ­მა მი­ი­ღო შე­სა­ბა­მი­სი რე­ზო­ლუ­ცი­ე­ბი, იყო პირ­ვე­ლი პი­რე­ბის მხარ­დამ­ჭე­რი გან­ცხა­დე­ბე­ბი, ჩვე­ნი დე­ლე­გა­ცი­ე­ბი და მათ შო­რის, ოპო­ზი­ცი­ის წარ­მო­ამ­დ­გენ­ლე­ბიც ყვე­ლა­ზე მე­ტად აქ­ტი­უ­რო­ბენ სა­ერ­თა­შო­რი­სო ფო­რუ­მებ­ზე, გვახ­სოვს რა ცხა­რე დე­ბა­ტე­ბი იყო ევ­რო­პის საბ­ჭოს პლატ­ფორ­მა­ზე. ჩვე­ნი ელ­ჩე­ბი ყველ­გან აქ­ტი­უ­რობ­დ­ნენ. რუ­სე­თის სა­გა­რეო საქ­მე­თა სა­მი­ნის­ტ­როს კო­მენ­ტა­რებს თუ ნა­ხავთ, დარ­წ­მუნ­დე­ბით, რომ ძალ­ზე უკ­მა­ყო­ფი­ლო­ე­ბი იყ­ვ­ნენ ჩე­ნი ქმე­დე­ბე­ბით სა­ერ­თა­შო­რი­სო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ში, მათ მი­აჩ­ნ­დათ, რომ ჩვენ "ზედ­მე­ტად ვახ­დენ­დით მუ­სი­რე­ბას" უკ­რა­ი­ნის თე­მა­ზე.

რაც ამ პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნას შე­ეძ­ლო, მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი დახ­მა­რე­ბა გა­ვი­ღეთ. უკ­რა­ი­ნე­ლი ბავ­შ­ვე­ბი და­სას­ვე­ნებ­ლად ჩა­მო­ვიყ­ვა­ნეთ... ანუ, პო­ლი­ტი­კუ­რი, მო­რა­ლუ­რი, ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი მხარ­და­ჭე­რა გა­მოვ­ხა­ტეთ და ეს, რა თქმა უნ­და, გაგ­რ­ძელ­დე­ბა.

- უკ­რა­­ნის გა­მო რუ­სე­თის­­ვის და­სავ­ლე­თის მი­ერ და­წე­სე­ბულ სან­­ცი­ებს ჩვენ მხა­რი არ და­ვუ­ჭი­რეთ. ჩვენ სა­ერ­თა­შო­რი­სო მხარ­და­ჭე­რა სულ გვჭირ­დე­ბა და რო­გორ ფიქ­რობთ, ჩვე­ნი ეს პო­ზი­ცია წაგ­ვად­გე­ბა?

- ოპო­ნენ­ტე­ბი სან­ქ­ცი­ებ­თან არ­მი­ერ­თე­ბის გა­მო რო­ცა გვსაყ­ვე­დუ­რო­ბენ (მინ­და და­მი­კონ­კ­რე­ტონ ოპო­ნენ­ტებ­მა), კონ­კ­რე­ტუ­ლად რო­მელ სან­ქ­ცი­ებს უნ­და შე­ვერ­თე­ბო­დით?! ევ­რო­კავ­შირ­თან ასო­ცი­რე­ბუ­ლი ქვე­ყა­ნა ვართ და ჩვე­ნი სა­გა­რეო პო­ლი­ტი­კა შე­თან­ხ­მე­ბუ­ლად უნ­და იყოს წარ­მო­ე­ბუ­ლი, ყვე­ლა მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან სა­ერ­თა­შო­რი­სო ნა­ბიჯ­ზე კონ­სულ­ტა­ცი­ებს გავ­დი­ვართ ჩვენ და­სავ­ლელ პარ­ტ­ნი­ო­რებ­თან. იმის მო­ლო­დი­ნი, რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს გერ­მა­ნი­ა­ზე, ან საფ­რან­გეთ­ზე, ან აშშ-ზე მე­ტის გა­კე­თე­ბა შე­უძ­ლია და არ აკე­თებს, გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი მო­ლო­დი­ნია. ჩვენ სან­ქ­ცი­ის ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი ფორ­მა გვაქვს გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი რუ­სე­თის მი­მართ - 2008 წლის შემ­დეგ გაწყ­ვე­ტი­ლი გვაქვს დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბი - ამა­ზე მე­ტი სან­ქ­ცია წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლია.

არც ერთ ქვე­ყა­ნას არ შე­უწყ­ვე­ტია სა­ვაჭ­რო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბი რუ­სეთ­თან. თვი­თონ რუ­სეთ­მა ჩა­უ­კე­ტა და­სავ­ლე­თის ზო­გი­ერთ პრო­დუქტს თა­ვი­სი ბა­ზა­რი, და­სავ­ლეთს ამ­გ­ვა­რი სან­ქ­ცი­ე­ბი არ შე­მო­უ­ღია. და­სავ­ლე­თის სან­ქ­ცი­ე­ბი არის მიზ­ნობ­რი­ვი - ფი­ნან­სურ სექ­ტორ­ზე, სა­ბან­კო სექ­ტორ­ზე, ცალ­კე­ულ ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ზე, პი­რებ­ზე და ა.შ. არც რე­გუ­ლა­რუ­ლი რე­ი­სე­ბი შე­უწყ­ვე­ტია არც ერთ ქვე­ყა­ნას რუ­სეთ­თან. მათ შო­რის, არ თვი­თონ უკ­რა­ი­ნას. გარ­და ამი­სა, უკ­რა­ი­ნას დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბიც შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბუ­ლი აქვს, შეძ­ლე­ბის­დაგ­ვა­რად სა­ვაჭ­როც.

სან­ქ­ცია ზი­ა­ნის მომ­ტა­ნი უნ­და იყოს და არამ­ხო­ლოდ ფორ­მა­ლო­ბა, სან­ქ­ცი­ებ­მა უნ­და აიძუ­ლოს რუ­სე­თი, გა­დად­გას რა­ღაც ნა­ბი­ჯე­ბი. ჩვენ რომ სან­ქ­ცია და­ვუ­წე­სოთ და მა­გა­ლი­თად, არ გა­ვი­ტა­ნოთ ის 5000 ტო­ნა ატა­მი, რაც წელს გა­ვი­ტა­ნეთ, რუ­სე­თის ბა­ზა­რი და ეკო­ნო­მი­კა ამას ვე­რა­ნა­ი­რა­ად ვერ იგ­რ­ძ­ნობს და ამან შე­იძ­ლე­ბა ირო­ნი­აც კი გა­მო­იწ­ვი­ოს სა­ერ­თა­შო­რი­სო მას­შ­ტა­ბით. ეს ძა­ლი­ან კარ­გად ეს­მით ჩვენს და­სავ­ლელ პარ­ტ­ნი­ო­რებს.

- რა კო­რექ­ტი­ვებს შე­­ტანს ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა აბა­ში­ძე-კა­რა­სი­ნის მო­ლა­პა­რა­კე­ბებ­ში?

- რუ­სეთ­თან ჩვე­ნი კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის პირ­და­პი­რი არ­ხი მხო­ლოდ ეს არის, საკ­მა­ოდ მარ­ტი­ვი, არა­ფორ­მა­ლუ­რი არ­ხი - პი­რო­ბი­თად, ცხე­ლი სა­ტე­ლე­ფო­ნო კავ­ში­რიც შე­გიძ­ლი­ათ და­არ­ქ­ვათ. ჩვე­ნი პო­ზი­ცია ასე­თია - კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ფორ­მა უნ­და შე­ვი­ნარ­ჩუ­ნოთ, მაგ­რამ მო­რი­გი შეხ­ვედ­რის­თ­ვის პა­უ­ზა გვაქვს აღე­ბუ­ლი. მო­რი­გი შეხ­ვედ­რა ჯერ არ იგეგ­მე­ბა.

- ეს ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა რომ არა, შეხ­­დე­ბო­დით?

- ამ ჯერ­ზე ამ ფორ­მუ­ლი­რე­ბით დავ­კ­მა­ყო­ფილ­დეთ - ტა­იმ-აუტი გვაქვს აღე­ბუ­ლი.

- ვი­სი ინი­ცი­­ტი­ვა იყო ეს პა­­ზა?

- ამას არ აქვს მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა. ამ ვით­რე­ბა­ში შეხ­ვედ­რის ჩა­ტა­რე­ბა არ იქ­ნე­ბა პრო­დუქ­ტი­უ­ლი, და­ნარ­ჩენს მო­მა­ვა­ლი გვიჩ­ვე­ნებს.

- ახ­ლა, რო­დე­საც რუ­სე­თი იური­დი­­ლად აფორ­მებს ანექ­სი­ას, თე­მებ­მა, რო­მელ­საც თქვენ კა­რა­სინ­თან ერ­თად გა­ნი­ხი­ლავთ, მნიშ­­ნე­ლო­ბა არ და­კარ­გეს?

- ეს ანექ­სი­ის­კენ გა­დად­გ­მუ­ლი მო­რი­გი ნა­ბი­ჯია და არა პირ­ვე­ლი. ეს პრო­ცე­სი დი­დი ხნის წინ და­იწყო. ამ მხრივ გან­სა­კუთ­რე­ბით ტრა­გი­კუ­ლი 2008 წე­ლი იყო მი­სი უმ­ძი­მე­სი შე­დე­გე­ბით. თუმ­ცა ამ ე.წ. ახალ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას უფ­რო შორს მიჰ­ყავს აფხა­ზე­თის რუ­სეთ­ში ინ­ტეგ­რი­რე­ბის დი­ნა­მი­კა. ორ­მ­ხ­რი­ვი შეხ­ვედ­რე­ბი ძა­ლი­ან სა­ჭი­რო და აქ­ტურ­ლუ­რი იყო მა­შინ, რო­ცა ვიწყებ­დით და ამას ყვე­ლა და­სავ­ლე­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რი გვირ­ჩევ­და. შე­ვახ­სე­ნოთ მკითხ­ველს - ჩვენ ეს შეხ­ვედ­რე­ბი და­ვიწყეთ იმის­თ­ვის, რომ გა­დაგ­ვეწყ­ვი­ტა კონ­კ­რე­ტუ­ლი, პრაქ­ტი­კუ­ლი სა­კითხე­ბი, დაგ­ვებ­რუ­ნე­ბი­ნა ის, რი­სი დაბ­რუ­ნე­ბაც შეგ­ვეძ­ლო. 2012 წელს რუ­სეთ­თან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ეს არ­ხი შე­იქ­მ­ნა ჩვე­ნი ინი­ცი­ა­ტი­ვით, მაგ­რამ, რა თქმა უნ­და, ჩვე­ნი და­სავ­ლე­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რე­ბის რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბით. ამ მხრივ წი­ნა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბაც ფრი­ად მონ­დო­მე­ბუ­ლი იყო. იმ პე­რი­ოდ­ში, დღის წეს­რი­გის შედ­გე­ნი­სას, სხვა ამო­ცა­ნე­ბი იდ­გა ჩვენს წი­ნა­შე - ვაჭ­რო­ბის აღ­დ­გე­ნა, საგ­ზაო კო­მუ­ნი­კა­ცი­ე­ბი და ა.შ., დის­ბა­ლან­სი და დი­დი უსა­მარ­თ­ლო­ბა იყო ამ მხრივ. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, მა­შინ რუ­სე­თის­თ­ვის ჩვე­ნი ბა­ზა­რი იყო ღია, რუ­სუ­ლი კომ­პა­ნი­ე­ბი მშვე­ნივ­რად გრძნობ­დ­ნენ აქ თავს, სა­ვი­ზო მი­მოს­ვ­ლა ღია იყო ჩვე­ნი მხრი­დან, იქი­დან კი, ყვე­ლა­ფე­რი ჩა­კე­ტი­ლი იყო. ჩვენ შე­ვე­ცა­დეთ, ეს დის­ბა­ლან­სი აღ­გ­ვედ­გი­ნა და მი­ვაღ­წი­ეთ კი­დეც ამას, ანუ მეტ­ნაკ­ლე­ბად ავი­ღეთ ის, რაც გვე­კუთ­ვ­ნო­და. სხვა­თა შო­რის, ამ ფორ­მა­ტის ერთ-ერ­თი მთა­ვა­რი დამ­სა­ხუ­რე­ბა ალ­ბათ ის არის, რომ ევ­რო­კავ­შირ­თან ჩვე­ნი ასო­ცი­რე­ბის ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა რუ­სე­თის მხრი­დან გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი წი­ნა­აღ­მ­დე­გო­ბის გა­რე­შე გა­ფორ­მ­და და ეს უარ­ღე­სად მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი მო­მენ­ტია. და­სავ­ლეთ­ში ეს ყვე­ლამ და­ი­ნა­ხა.

- ახ­ლა რა დი­ნა­მი­კაა?

- ჩვენ დღის წეს­რი­გის ეს ნა­წი­ლი თით­ქ­მის მო­ვაგ­ვა­რეთ - აღ­დ­გა ექ­ს­პორ­ტი, სატ­რან­ს­პორ­ტო კავ­ში­რე­ბი. ეს იმ­დე­ნად დი­დი სფე­როა, რომ ვე­რას­დ­როს იტყ­ვი, მორ­ჩა, მოგ­ვარ­და ყვე­ლა­ფე­რიო - ვაჭ­რო­ბა, ბიზ­ნე­სი, ენერ­გე­ტი­კა, სატ­რან­ს­პორ­ტო კო­მუ­ნი­კა­ცი­ე­ბი მუდ­მი­ვი თე­მაა და სა­ხელ­მ­წი­ფო­თა­შო­რი­სი პო­ლი­ტი­კის ძა­ლი­ან დი­დი შე­მად­გე­ნე­ლი ნა­წი­ლია.

გარ­და ამი­სა, ამ არხს წმინ­და კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ფუნ­ქ­ცია აქვს. ზოგ­ჯერ მო­უ­ლოდ­ნე­ლად გჭირ­დე­ბა და­უ­კავ­შირ­დე მე­ო­რე მხა­რეს, გაც­ვა­ლო ინ­ფორ­მა­ცია, რა­ღაც სა­კითხი და­ა­ყე­ნო. მე­ზობ­ლე­ბი ვართ და მოგ­ვ­წონს თუ არა ერ­თ­მა­ნე­თი, ეს გარ­და­უ­ვა­ლია. ორ მა­გა­ლითს მო­გიყ­ვანთ - ზაფხულ­ში, და­რი­ა­ლის ხე­ო­ბა­ში ორ­ჯერ ჩა­მოწ­ვა მეწყე­რი. დი­დი ადა­მი­ა­ნუ­რი მსხვერ­პ­ლის საფ­რ­თხე იდ­გა ჩვენს წი­ნა­შე, მი­წის ჩა­მო­წო­ლილ მა­სა­ში ხალ­ხი ჩა­ი­ხერ­გა - ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი, რუ­სე­თის, სომ­ხე­თის, აზერ­ბა­ი­ჯა­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბიც იყ­ვ­ნენ ავ­ტო­ბუ­სე­ბით. კვი­რა დღეს და­ვუ­კავ­შირ­დით სწო­რედ ამ ჩვე­ნი არ­ხით და იქი­დან შე­სა­ბა­მი­სი უწყე­ბე­ბის ჩარ­თ­ვა ვთხო­ვეთ. საწ­ვა­ვი მი­ა­წო­დეს იქ, ტექ­ნი­კაც მზად იყო და ერ­თობ­ლი­ვად ვი­მუ­შა­ვეთ. სულ არის ჰუ­მა­ნიტ­რუ­ლი პრობ­ლე­მე­ბი. არა­ვინ აღარ ახ­სე­ნებს, მაგ­რამ ჩვე­ნი ხალ­ხის წა­მოყ­ვა­ნა და­ვიწყეთ იქი­დან - რამ­დე­ნი­მე ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე, რო­მე­ლიც იქ ჯა­შუ­შო­ბის­თ­ვის იხ­დი­და 10-12 წლი­ან სას­ჯე­ლებს, უკ­ვე სახ­ლ­შია და რამ­დე­ნი­მე­ზე კი­დევ მი­დის მო­ლა­პა­რა­კე­ბე­ბი.

- გაც­ვა­ლეთ?

- რო­დე­საც პარ­ლა­მენ­ტ­მა სა­ყო­ველ­თაო ამ­ნის­ტი­ის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა მი­ი­ღო, მა­შინ აქე­დან გა­უშ­ვეს რუ­სე­თის მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი. ბევ­რი კრი­ტი­კა იყო ამის გა­მო და მათ შო­რის, სწო­რი კრი­ტი­კაც. ამის სა­ნაც­ვ­ლოდ და სა­პა­სუ­ხოდ და­ვარ­წ­მუ­ნეთ რუ­სე­თის მხა­რე, მა­თაც გა­მო­ეშ­ვათ ჩვე­ნი მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი. ეს ხალ­ხი უმ­ძი­მეს პი­რო­ბებ­ში იყო იქ. ასე რომ, წმინ­და პრაქ­ტი­კუ­ლი ფუნ­ქ­ცი­აც აქვს ამ შეხ­ვედ­რებს, კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის ამ არ­ხის ერთ-ერ­თი ფუნ­ქ­ცია ესეც არის, ამ ხალ­ხის იქ მი­ტო­ვე­ბა არ შე­იძ­ლე­ბო­და. უამ­რა­ვი სხვა მა­გა­ლი­თის მოყ­ვა­ნაც შე­იძ­ლე­ბა, ამ ფორ­მატ­მა გა­დაწყ­ვი­ტა ეს სა­კითხე­ბი. ამის სა­ჭი­რო­ე­ბა წმინ­და პრაქ­ტი­კუ­ლია, თო­რემ რუ­სებს რომ ვუთხ­რათ, აღარ გვინ­და შევ­ხედ­რე­ბი, არა მგო­ნია ამის გა­მო ჰა­რა­კი­რი მო­იწყონ და რას მო­ვი­გებთ ამით?

- გა­უქ­მე­ბის სა­კითხი რომ დად­გეს, წი­ნა­აღ­­დე­გი იქ­ნე­ბით?

- ეს არაპ­რაგ­მა­ტუ­ლი, წმინ­და წყლის ემო­ცი­უ­რი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა იქ­ნე­ბა. ახ­ლა­ხან ლონ­დონ­ში ვი­ყა­ვით, ვე­სა­უბ­რეთ ბრი­ტა­ნე­ლებს და ვუთხა­რით, რომ არის ხალ­ხი, ვინც ამ ფორ­მა­ტის წი­ნა­აღ­მ­დე­გია. მათ გა­უკ­ვირ­დათ - აბა დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი კავ­ში­რე­ბის უქონ­ლო­ბის პი­რო­ბებ­ში თქვენ და რუ­სე­თი ერ­თ­მა­ნეთს რა­მე­ნა­ი­რად ხომ უნ­და ელა­პა­რა­კო­თო? დღეს ევ­რო­პის ერთ-ერ­თი დე­და­ქა­ლა­ქი­დან ჩვენ­მა ელ­ჩ­მა და­მი­რე­კა და იქა­უ­რი სა­გა­რეო უწყე­ბის რე­კო­მენ­და­ცია მაც­ნო­ბა - არ შეწყ­ვი­ტოთ კავ­ში­რი! ელე­მენ­ტა­რუ­ლია - ჩემ­სა და კა­რა­სინს შო­რის არ არის ეს დი­ა­ლო­გი, ეს ქვეყ­ნებს შო­რის ურ­თი­ერ­თო­ბის მარ­ტი­ვი სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო არ­ხია.

- ეს არ­ხი ჩვენ უფ­რო გვჭირ­დე­ბა თუ რუ­სებს?

- გულ­წ­რ­ფე­ლად გეტყ­ვით - მე მგო­ნი, ჩვენ უფ­რო გვჭირ­დე­ბა. არ არ­სე­ბობს მსოფ­ლი­ო­ში ქვე­ყა­ნა, რო­მელ­საც რა­ღაც ფორ­მით რუ­სეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა არ ქონ­დეს, მით უმე­ტეს, მე­ზო­ბელ ქვე­ყა­ნას.

მე არ მიხ­სე­ნე­ბია ძალ­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი თე­მა - ასო­ბით ათა­სი ჩვე­ნი თა­ნა­მე­მა­მუ­ლეა რუ­სეთ­ში, იქ უამ­რა­ვი პრობ­ლე­მაა, რა­ზეც ჩვენ ვსა­უბ­რობთ. იქ არის ქო­ნებ­რი­ვი, სა­კუთ­რე­ბის სა­კითხე­ბი.

- სა­ქარ­­ვე­ლოს რა ქო­ნე­ბა აქვს იქ?

- სა­უ­ბა­რია უძ­რავ ქო­ნე­ბა­ზე, კი­დევ სხვა პრაქ­ტი­კუ­ლი სა­კითხე­ბიც გვაქვს.

- სა­ქარ­­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვეთ­სა და ავა­რეთ-კა­ხე­თის გზა­ზე სა­უბ­რობთ? ეს კუ­ლუ­­რუ­ლი მო­ლა­პა­რა­კებ­ვე­ბი თქვენ ფორ­მატს ბრალ­დე­ბა.

- რა­ტომ ბრალ­დე­ბა?

- უსა­ფუძ­­ლოა ეს ბრალ­დე­ბე­ბი?

- რაც ეხე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვეთს - ამ თე­მა­ზე მო­ლა­პა­რა­კე­ბა არც ჩვენ ფორ­მატ­ში, არც ჟე­ნე­ვა­ში სა­ერ­თოდ არ ყო­ფი­ლა.

- მაგ­რამ, რუ­სე­თის პრე­ზი­დენ­­მა ამ გზის აღ­­გე­ნის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა­ზე ისა­უბ­რა და რო­დე­საც პრე­ზი­დენ­ტე­ბი ხმა­მაღ­ლა აცხა­დე­ბენ რა­ღაც გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბებს, ამის უკან გარ­­ვე­­ლი მუ­შა­­ბა ჩა­ტა­რე­ბუ­ლია, არა?

- რომ ყო­ფი­ლი­ყო სა­კითხის გან­ხილ­ვა, რა აზ­რი აქვს ამის და­მალ­ვას? რა­ტომ ვუ­არ­ყოფ­დი, რომ ვი­სა­უ­ბე­რეთ? რომ მო­ე­მარ­თათ შე­ვახ­სე­ნებ­დი ჩვენს არ­გუ­მენ­ტებს - ამ თე­მა­ზე სა­უ­ბა­რი შე­საძ­ლე­ბე­ლია, თუ­კი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რკი­ნიგ­ზის აფხა­ზე­თის მო­ნაკ­ვე­თის აღ­დ­გე­ნა-ფუნ­ქ­ცი­ო­ნი­რე­ბა მოხ­დე­ბა აფხა­ზე­თის კონ­ფ­ლიქ­ტის და­რე­გუ­ლი­რე­ბის კონ­ტექ­ს­ტ­ში, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ტე­რი­ტო­რი­უ­ლი მთლი­ა­ნო­ბი­სა და სუ­ვე­რე­ნი­ტე­ტის პრინ­ციპ­ზე და­ფუძ­ნე­ბით და სრუ­ლი პა­ტი­ვის­ცე­მით. ამან ასე­ვე ხე­ლი უნ­და შე­უწყოს რე­გი­ონ­ში უსაფ­რ­თხო­ე­ბის გან­მ­ტ­კი­ცე­ბას - ეს ფორ­მუ­ლა ჯერ კი­დევ 90-იანი წლე­ბი­დან მო­დის. 2003 წელს შე­იქ­მ­ნა ქარ­თულ-რუ­სუ­ლი სა­მუ­შაო ჯგუ­ფი ამ თე­მა­ზე, და­იწყო მუ­შა­ო­ბა, მაგ­რამ რო­გორც კი ამ პო­ლი­ტი­კურ სირ­თუ­ლე­ებს მი­ად­გა, იმ წუთ­ში გა­ჩერ­და მუ­შა­ო­ბა. შე­იძ­ლე­ბა რკი­ნიგ­ზის აღ­დ­გე­ნა და­იწყოს და ასე­თი რამ და­ი­მა­ლოს?

ავა­რეთ კა­ხე­თის გზა­ზეც აბ­სო­ლუ­ტუ­რად იგი­ვე ვი­თა­რე­ბაა - ეს სა­კითხი საგ­ნობ­რი­ვად არა­ნა­ი­რად არ გან­ხი­ლუ­ლა.

- თქვენს ფორ­მატ­ში, თუ ზო­გა­დად ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­შიც?

- ვის­თან? ფაქ­ტია, რომ რუ­სე­თი რა­ღა­ცას აშე­ნებს, რომ ამის უკან გეგ­მე­ბი აქვთ. რა არის ამის სა­პირ­წო­ნე, მე არ ვი­ცი. რა უნ­და გა­ვა­კე­თოთ ჩვენ, რომ რუ­სეთ­მა თა­ვის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე მშე­ნებ­ლო­ბა გა­ა­ჩე­როს? რთუ­ლი თე­მაა და ამას ჩვენ ვა­ა­ნა­ლი­ზებთ.

- თქვენ არ გე­ბა­დე­ბათ კითხ­ვა, რა­ტომ ხარ­ჯავს რუ­სე­თი ამ­დენ ფულს, თუ­კი სადღაც მო­­წევს შე­ჩე­რე­ბა და ჩვენს ტე­რი­ტო­რი­­ზე ვე­ღარ გაგ­­ძელ­დე­ბა მშე­ნებ­ლო­ბა?

- ბუ­ნებ­რი­ვია, მეც მე­ბა­დე­ბა ეს კითხ­ვა. ალ­ბათ, ამის უკან მი­ზა­ნი და ლო­გი­კა არის. მაგ­რამ ამა­ზე სა­უ­ბა­რი არ და­უწყი­ათ ჩვენ­თან, არ არის გა­მო­რიცხუ­ლი, რომ ერთ დღეს ეს სა­კითხი წა­მოჭ­რან. ახ­ლა კი არც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას, არც ერთ სხვა ქვე­ყა­ნას არ შეს­წევს უნა­რი, ზე­გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს რუ­სეთ­ზე და გა­ა­ჩე­რე­ბი­ნოს და­ღეს­ტან­ში გზე­ბის მშე­ნებ­ლო­ბა. ჩვენს მხა­რეს გზა რომ შენ­დე­ბო­დეს, ვი­ღაც ხომ და­ი­ნა­ხავ­და ან ტრაქ­ტორს, ან ნი­ჩაბს მა­ინც? სულ ეჭ­ვი­ა­ნო­ბენ ჩვე­ნი ოპო­ნენ­ტე­ბი, ან კი­დევ სპე­ცი­ა­ლუ­რად მა­ნი­პუ­ლი­რე­ბენ, რომ მათ ზურგს უკან რა­ღაც ხდე­ბა. გა­სა­გე­ბია, ეს პო­ლი­ტი­კუ­რი ბრძო­ლის ნა­წი­ლია. მაგ­რამ მო­უკ­რე­ფავ­ში გა­დას­ვ­ლა არა­ვის შვე­ნის.

თა­ვი­დან რომ მოვ­კი­დე ხე­ლი ამ საქ­მეს, ვი­ცო­დი რა­ო­დენ რთულ და სა­რის­კო საქ­მეს შე­ვე­ჭი­დე. არა­ნა­ი­რი ილუ­ზი­ე­ბი არ მქონ­და და არც სხვას ვუქ­მ­ნი­დი გა­და­ჭარ­ბე­ბულ მო­ლო­დი­ნებს. სულ ვამ­ბობ­დი (თქვენ­თან ინ­ტერ­ვი­უ­ებ­შიც მით­ქ­ვამს) - ილუ­ზი­ას ნუ შე­ვიქ­მ­ნით, რომ ამ დი­ა­ლო­გის მეშ­ვე­ო­ბით ყვე­ლა პრობ­ლე­მას მო­ვაგ­ვა­რებთ, რომ ცხინ­ვა­ლის რე­გი­ო­ნი­სა და აფხა­ზე­თის თე­მე­ბი ხვალ­ვე მოგ­ვარ­დე­ბა. ეს უც­ბად ვერ მოხ­დე­ბა და რო­დის იქ­ნე­ბა, ესეც არ ვი­ცი.

დღე­ი­სათ­ვის ოპო­ნენ­ტე­ბის ასე­თი მძაფ­რი კრი­ტი­კაც გა­საკ­ვი­რია იმი­ტომ, რომ ცალ­კე სა­უბ­რის თე­მაა, რა უმ­ძი­მე­სი შეც­დო­მე­ბი აქვთ დაშ­ვე­ბუ­ლი თა­ვად, ეს შორს წაგ­ვიყ­ვანს. მათ არ უყ­ვართ ამის მოს­მე­ნა, არა­და მათ აშ­კა­რად ვერ აწი­ეს ეს საქ­მე და ძა­ლი­ან ცუ­დად და­ამ­თავ­რეს. მა­თი შე­ძა­ხი­ლე­ბი, რომ ჩვენ ამას კარ­გად ვერ ვა­კე­თებთ და თა­ვად იცი­ან მოგ­ვა­რე­ბის გზე­ბი, ვე­რა­ნა­ი­რად ვერ მარ­წ­მუ­ნებს იმი­ტომ, რომ კარ­გად მახ­სოვს, რო­გორ "მო­უ­ა­რეს ამ საქ­მეს".

- რო­გორც თქვით, აბა­ში­ძე-კა­რა­სი­ნის შეხ­ვედ­რებ­ში პა­­ზაა. რა იქ­ნე­ბა ის პი­რო­ბა, რაც გა­ნა­ახ­ლებს ამ შეხ­ვედ­რებს?

- შე­სა­ბა­მი­სი პო­ლი­ტი­კუ­რი ფო­ნი ხომ უნ­და არ­სე­ბობ­დეს? ახ­ლა ვმუ­შა­ობთ იმა­ზე, რომ ამ ე.წ. ახა­ლი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბით შექ­მ­ნილ გა­მოწ­ვე­ვას გავ­ცეთ პა­სუ­ხი. ეს ძა­ლი­ან რთუ­ლი თე­მაა - ჩვენ­ში ყვე­ლამ ყვე­ლა­ზე კარ­გად იცო­და ფეხ­ბურ­თი. ახ­ლა ფეხ­ბურ­თის სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი აღარ არი­ან, სა­მა­გი­ე­როდ, ყო­ვე­ლი მე­ო­რე ექ­ს­პერ­ტი და დი­დი მცოდ­ნეა იმი­სა, თუ რო­გორ უნ­და მო­უგ­რი­ხოს კი­სე­რი რუ­სეთს.

რუ­სე­თი ძა­ლი­ან რთუ­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რია და არამ­ხო­ლოდ ჩვენ­თ­ვის, ყვე­ლას­თ­ვის. ისეთ პე­რი­ოდ­ში ვართ, რო­დე­საც ხში­რად კარ­გ­სა და უკე­თესს შო­რის კი არ არის არ­ჩე­ვა­ნი, არა­მედ ცუდ­სა და უარესს შო­რის. გარ­კ­ვე­ულ­წი­ლად უკ­რა­ი­ნის ბედ­ზეა მიბ­მუ­ლი ჩვე­ნი (ბე­დიც) მო­მა­ვა­ლიც. და­სავ­ლეთ­მა ჯერ ვერ მო­უ­ნა­ხა გა­სა­ღე­ბი რუ­სეთს. ჩვე­ნი ოპო­ნენ­ტე­ბი მა­ინ­ცა­და­მა­ინც აქ ნუ ეძე­ბენ პრობ­ლე­მას, მთა­ვა­რი პრობ­ლე­მა რუ­სეთ­შია. რო­დე­საც მე და­მო­უ­კი­დე­ბე­ლი ექ­ს­პერ­ტი ვი­ყა­ვი და გარ­კ­ვე­უ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბის გა­მო ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას ვაკ­რი­ტი­კებ­დი, იმ­დე­ნი კი ვი­ცო­დი, რომ მთა­ვა­რი პრობ­ლე­მა იქაა, რუ­სეთ­ში, მაგ­რამ აქ არ უნ­და და­უშ­ვა შეც­დო­მე­ბი. ჩვე­ნი ოპო­ნენ­ტე­ბი აქ ხე­და­ვენ მთა­ვარ პრობ­ლე­მას და უბე­დუ­რე­ბას იმის გა­მო, რომ ვი­ღა­ცამ რა­ღაც სიტყ­ვა ისე არ გა­მო­ი­ყე­ნა, ან ინ­ტერ­ვი­უ­ში რა­ღაც თქვა... ამის გა­მო ყვი­რი­ან, და­ვი­ღუ­პეთ, და­სავ­ლე­თი სხვა­ნა­ი­რად გა­ი­გებ­სო. თუ ვინ­მე პა­ტა­რა უზუს­ტო­ბა­ში გა­მო­ი­ჭი­რეს, მე­რე ათას­ჯერ მო­ახ­დე­ნენ ამის ტი­რა­ჟი­რე­ბას. ჩვე­ნი და­სავ­ლე­ლი პარ­ტ­ნი­ო­რე­ბი პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლი პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი არი­ან და ყვე­ლა ყვე­ლა­ფერს კარ­გად ხე­დავს, ბევ­რი რამ ჩვენ­ზე უკე­თაც იცი­ან. ამი­ტომ მე­ტი გა­გე­ბაა სა­ჭი­რო იმი­სა, თუ რა ვი­თა­რე­ბა­ში ვართ დღეს და რამ­დე­ნად რთუ­ლი ამო­ცა­ნაა ყო­ვე­ლი ჩვენ­გა­ნის წი­ნა­შე. 

maia chalaganidze